MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Ahmed-i Bîcân Türbesi
Gelibolu’daki türbe XV. yüzyıla tarihlenen türbe Ahmed-i Bîcân adına yapılmış kabul edilir. Ağabeyi Yazıcızâde Mehmed’in kabri ve Yazıcızâde Camii ile aynı tarihî ziyaret çevresindedir. Sofya rivayeti Evliya Çelebi’ye Sofya’da Ahmed Bîcân’a ait olduğu söylenen bir mezar gösterilmiştir; araştırmalarda bu rivayet kabul edilmemiş,…
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Edirne yolculuğunda Muhammediyye müellifi Yazıcızâde Mehmed'in kendisine intisap ettiği yer. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve topluma hizmeti birleştiren 15. yüzyıl sûfîsidir.
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Çanakkale'deki tasavvufî ortamın en yoğunlaştığı yer; on üçten fazla tarikatın etkin olduğu bölgenin merkezi. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki alanlarında…
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Kendi ifadesiyle “deniz kenarında gaziler şehri”; ailesinin yerleştiği, bütün eserlerini yazdığı ve gazâlara katıldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ahmed-i Bîcân : Ahmed-i Bîcân (ö. 870/1466’dan sonra), Gelibolu’da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin irşad çevresinde yetişen; Envârü’l-âşıkīn başta olmak üzere Türkçe dinî, tasavvufî ve ansiklopedik…
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Mensuplarının Rumeli yakasına geçip mürşidlerinin âdet ve menkıbelerini sınır boylarına taşımaya başladığı nokta. İlişkili kişi dosyası Emîr Sultan : Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan Hicaz ve Irak üzerinden Anadolu’ya gelen, Bursa’ya yerleşen, Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Hatun’la evlenen; Kübrevî irşad hattı,…
Gelibolu Mevlevîhânesi · TürkiyeGelibolu Mevlevîhânesi
Çanakkale'de günümüze nispeten iyi durumda ulaşabilen iki tarikat yapısından biri; bölgenin tasavvufî hayatının merkezidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve…
Çanakkale-Gelibolu · Gelibolu Mevlevîhânesi · TürkiyeGelibolu Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Gelibolu Mevlevîhânesi, İstanbul ile Balkanlar arasındaki geçiş hattında büyük semâhânesi ve edebî-musiki çevresiyle öne çıktı. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının…
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Mesih Paşa Medresesi · TürkiyeMesih Paşa Medresesi
973'te (1566) Gelibolu'daki Balaban Paşa ve Mesih Paşa medreseleri müderrisliğine gönderilmiştir; kırk hadis tercümesi Tercüme-i Hadîs-i Erbaîn'i burada müderris iken 977'de (1569) kaleme almıştır. İlişkili kişi dosyası Nev‘î Yahyâ Efendi : Nev‘î Yahyâ Efendi (940-1007/1533-1599), Malkara'da doğmuş; medrese hocalığı ve III. Murad'ın…
Yazıcızâde Zâviyesi ve Haziresi · TürkiyeYazıcızâde Zâviyesi ve Haziresi
Gelibolu'nun dışında bulunan, Vassâf'ın zamanında hâlâ ayakta ve ziyaretgâh olan zâviye; Yazıcızâde ömrünün sonunu burada geçirmiş ve zâviyenin haziresine defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Yazıcızâde Muhammed Bîcân Efendi : Yazıcızâde Muhammed Bîcân (ö. 1451), Gelibolu'da yaşayan, Hacı Bayrâm-ı Velî'nin terbiyesinde yetişen ve Muhammediyye…
Hamzakoyu çilehânesi (Namazgâh) · TürkiyeHamzakoyu çilehânesi (Namazgâh)
Büyük bir kaya blokuna oyulmuş, birbiri içinden geçilen iki küçük hücrenin üzerindeki hücre. Ağabeyinin hücreleri alttadır; kendisininki bugün mevcut değildir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed-i Bîcân : Ahmed-i Bîcân (ö. 870/1466’dan sonra), Gelibolu’da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin irşad çevresinde yetişen; Envârü’l-âşıkīn başta…
Yazıcıoğlu Çeşmesi · TürkiyeYazıcıoğlu Çeşmesi
Kabrin biraz aşağısında, İstanbul yolu kenarında; biri 807 (1404) ve diğeri daha sonraki yıllara ait iki kitâbesi vardır. İlk kitâbesi ve muhtemelen kurna taşı eski olup diğer kısımları yakın devirlerde inşa edilmiştir. Konum yaklaşıktır.
Yazıcıoğlu Mezarlığı (bugün park) · TürkiyeYazıcıoğlu Mezarlığı (bugün park)
Kabri, eskiden Yazıcıoğlu Mezarlığı adını taşıyan, bugün aynı isimle park haline getirilmiş alanda, ağabeyi Yazıcıoğlu Mehmed'in kabrinin takriben 150 adım ilerisindedir. Evliya Çelebi'nin Sofya iddiası ve Ayverdi'nin kapalı türbe teşhisi kaynakça yanlış bulunmuştur. Konum yaklaşıktır.