MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kadı Mehmed Emin Efendi : Kadı Mehmed Emin Efendi (1742–1805), ilmiye mesleğinde Rumeli kadılığına yükselen; Kumrulu’daki Salı Tekkesi’ni on yıl, Cerrâhî Âsitânesi’ni ise 1804–1805 arasında yöneten şeyhtir.
Fatih · Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-Cerrâhî : Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-Cerrâhî (1098/1686-87–1187/1773), Moravî Yahyâ Şerefeddin'in oğlu; kıraat âlimi, âsitâne aşçısı, otuz çiftliklik vakfın kurucusu ve Cerrâhî Âsitânesi'nin “Çelebi Efendi” diye anılan…
Fatih · Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Moravî Mehmed Emin Efendi : Moravî Mehmed Emin Efendi (1730–1794), Anabolu’da intisap edip İstanbul’da Sertarîkzâde yanında yetişen; 1782 yangınından sonra Cerrâhî Âsitânesi’ni yeniden kuran postnişindir.
Fatih · Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi : Seyyid Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi (1845–1913), Abdülaziz Zihnî’nin oğlu; hat, klasik ilimler ve Farsça tahsilinin ardından Kapıağası Tekkesi ile Cerrâhiyye Âsitânesi’nde hizmet eden ve on…
Fatih · Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ârif Dede Efendi : Mehmed Ârif Dede (1752–1823), Anabolu’daki Cerrâhî çevresinde doğup İstanbul’da yetişen; devlet hizmeti, Mora’daki tekke vakıfları ve Cerrâhî Âsitânesi postnişinliğini bir arada yürüten şeyhtir.
Fatih · Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şuhûdî Şeyh Muhammed Efendi : Şuhûdî Şeyh Muhammed Efendi (ö. 1126/1714), Köstendil Müftüsü Ali Efendi'nin terbiyesinde yetişen; Babaeski'de irşad eden, şiir ve tasavvuf eserleri kaleme alan Halvetî şeyhidir.
Fatih · Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi; 6 Receb 1115'te (15 Kasım 1703) III. Ahmed tarafından açtırılmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Süleyman Veliyyüddin Efendi : Süleyman Veliyyüddin Efendi (1673–1745), Köstendilli Ali Efendi’ye intisap edip Nûreddin Cerrâhî tarafından yetiştirilen; 1721’den itibaren yirmi beş yıl Cerrâhî Âsitânesi…
Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi ve Türbesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi ve Türbesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı; kolun postnişinleri burada medfundur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Abdullah b. Fâzıl Ali Efendi : Abdullah b. Fâzıl Ali Efendi, Sefîne-i Evliyâ’nın kısa kaydına göre Nûreddîn-i Cerrâhî ser-tarîkıydı ve Eyüp’teki Şeyh Râşid Efendi Dergâhı’na defnedildi.
Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi ve Türbesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi ve Türbesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı; kolun postnişinleri burada medfundur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Mustafa Yıldız Efendi : Seyyid Mustafa Yıldız Efendi (ö. 1143/1730-31), Köstendilli Ali Alâeddin Efendi’nin halifesi; Bahçekapısı’ndaki Nasrullah Efendi makamı yanında kurulan Yıldız Dede Tekkesi’nin ilk şeyhidir.
Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi ve Türbesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi ve Türbesi
Cerrâhiyye'nin merkez tekkesi ve pîr makamı; kolun postnişinleri burada medfundur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Muhammed Ziyâeddîn Yaşar Efendi : Muhammed Ziyâeddin Yaşar Efendi, Abdülaziz Efendi’nin oğlu; kardeşi Yahyâ Gālib Efendi’nin halifesi olarak yaklaşık on beş yıl Cerrâhî meşihatı yürüten şeyhtir.
Nûreddin Cerrâhî Âsitânesi ve Türbesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Âsitânesi ve Türbesi
28 Zilkade 1302'de (8 Eylül 1885) doğduğu, 1913'ten itibaren postnişini olduğu, 1925'ten sonra türbedar sıfatıyla sürdürdüğü ve 1966'da vefat edip defnedildiği yer. 1940'ta atölye olarak kiraya verilmekten kurtardığı bina da budur. Konum yaklaşıktır.
Nûreddin Cerrâhî Dergâhı Türbesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Dergâhı Türbesi
1985'te yirminci türbedar ve postnişin olarak göreve başladığı, on dört yıl irşad ettiği ve 21 Şubat 1999'da vefat edince defnedildiği yer. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sefer Dal : Safer Dal (1926–1999), Fahreddin Erenden ve Muzaffer Ozak halkasında yetişen; Cerrâhî Âsitânesi postnişinliği,…
Nûreddin Cerrâhî Tekkesi (Âsitâne) · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Tekkesi (Âsitâne)
III. Ahmed'in emriyle Canfedâ Hatun Camii'nin yanındaki konak yıktırılarak arsası üzerine kurulan ve 6 Receb 1115'te (15 Kasım 1703) törenle açılan tekke. On sekiz yıl burada irşad etmiş, 1133/1721'de vefat edince buraya defnedilmiştir; Cerrâhiyye'nin âsitânesi ve pîr makamıdır. Konum yaklaşıktır.
Nûreddin Cerrâhî Tekkesi ve Türbesi · TürkiyeNûreddin Cerrâhî Tekkesi ve Türbesi
1966'da on dokuzuncu türbedar ve postnişin olarak göreve başladığı, on dokuz yıl irşad ettiği ve 13 Şubat 1985'te vefat edince türbe kısmına defnedildiği yer. 1916'da doğduğu ev de bu tekkenin yakınındadır. Konum yaklaşıktır.
Türk Tasavvuf Mûsikisi ve Folklorunu Araştırma ve Yaşatma Vakfı · TürkiyeTürk Tasavvuf Mûsikisi ve Folklorunu Araştırma ve Yaşatma Vakfı
Safer Dal'ın başkanlığını üstlendiği, tekke mûsikisi kayıtlarının notaya alınıp meşkedildiği vakıf; Fahreddin Efendi'nin Envâr 'ının yazması da buradadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Mustafa Yıldız Efendi : Seyyid Mustafa Yıldız Efendi (ö. 1143/1730-31), Köstendilli Ali Alâeddin Efendi’nin halifesi; Bahçekapısı’ndaki Nasrullah Efendi…
Türk Tasavvuf Mûsikisi ve Folklorunu Araştırma ve Yaşatma Vakfı · TürkiyeTürk Tasavvuf Mûsikisi ve Folklorunu Araştırma ve Yaşatma Vakfı
Safer Dal'ın başkanlığını üstlendiği, tekke mûsikisi kayıtlarının notaya alınıp meşkedildiği vakıf; Fahreddin Efendi'nin Envâr 'ının yazması da buradadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Muhammed Ziyâeddîn Yaşar Efendi : Muhammed Ziyâeddin Yaşar Efendi, Abdülaziz Efendi’nin oğlu; kardeşi Yahyâ Gālib Efendi’nin halifesi olarak…
Karaman · TürkiyeKaraman
Silsiledeki İzzeddin Ali Karamânî ve Mehmed Kâsım Lârendevî'nin nisbe aldığı şehir (Lârende, Karaman'ın eski adıdır). İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Karahisârî : Mehmed Muhyiddin Karahisârî, İbn-i Noktacı adıyla da anılan; Kāsım Çelebi’nin halifesi ve Ramazan Mahfî’nin seyrüsülûkünü tamamladığı Halvetî şeyhidir.
Kayseri · TürkiyeKayseri
Nisbesini aldığı ve Cerrâhî silsilenâmesine göre 860/1456'da vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Tâceddin İbrâhim Kayserî : Tâceddin İbrâhim Kayserî (ö. 1455–56), ticaret hayatından tasavvuf yoluna yönelen; Erzincan’daki terbiyesinin ardından Kayseri’de irşadla görevlendirilen Halvetî şeyhidir.
Manisa (Yiğitbaşı Türbesi) · TürkiyeManisa (Yiğitbaşı Türbesi)
Zincirin iki halka sonra vardığı yer; Ahmediyye burada kurulmuş, ondan Ramazâniyye ve Cerrâhiyye doğmuştur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Tâceddin İbrâhim Kayserî : Tâceddin İbrâhim Kayserî (ö. 1455–56), ticaret hayatından tasavvuf yoluna yönelen; Erzincan’daki terbiyesinin ardından Kayseri’de irşadla görevlendirilen Halvetî şeyhidir.
Manisa (Yiğitbaşı Türbesi) · TürkiyeManisa (Yiğitbaşı Türbesi)
Silsilenin üç halka öncesindeki Ahmediyye pîri Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin'in (ö. 910/1504) medfeni. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Karahisârî : Mehmed Muhyiddin Karahisârî, İbn-i Noktacı adıyla da anılan; Kāsım Çelebi’nin halifesi ve Ramazan Mahfî’nin seyrüsülûkünü tamamladığı Halvetî şeyhidir.
Ârif Dede Tekkesi · TürkiyeÂrif Dede Tekkesi
Bandırmalızâde'nin Cerrâhî tekkeleri arasında saydığı, Üsküdar'daki tekke. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ârif Dede Efendi : Mehmed Ârif Dede (1752–1823), Anabolu’daki Cerrâhî çevresinde doğup İstanbul’da yetişen; devlet hizmeti, Mora’daki tekke vakıfları ve Cerrâhî Âsitânesi postnişinliğini bir arada yürüten şeyhtir.
Köstendilli Ali Alâeddin Türbesi (açık türbe) · TürkiyeKöstendilli Ali Alâeddin Türbesi (açık türbe)
Toygar tepesi Selâmi Ali mahallesindeki yıkık tekkenin yan tarafında, Kâtibim Aziz Bey sokağı ile Ethem Ağa sokağının birleştiği yerdedir. Sol yanında zevcesi Havva Bacı Hatun, onun solunda oğlu Ömer Efendi (ö. 1194/1780) medfundur. Konum yaklaşıktır.
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
Halifesinin padişah iradesiyle tayin edildiği ve tekkenin Ramazâniyye'ye intikal ettiği dergâh. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ali Fâzıl Lofçavî : Ali Fâzıl Lofçavî (ö. 1095/1683-84), Debbâğ Ali er-Rûmî’den aldığı Ramazânî terbiyeyi Lofça’da temsil eden ve Ali Alâeddin Köstendilli’ye irşad icâzeti veren Rumeli…
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
Şeyhleri Köstendilli Ali Alâeddin'in postnişini olduğu dergâh; Nûreddin Cerrâhî de buraya intisap etmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Süleyman Veliyyüddin Efendi : Süleyman Veliyyüddin Efendi (1673–1745), Köstendilli Ali Efendi’ye intisap edip Nûreddin Cerrâhî tarafından yetiştirilen; 1721’den itibaren yirmi beş yıl Cerrâhî Âsitânesi…
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
İlk şeyhi Köstendilli Ali Alâeddin'in postnişini olduğu dergâh. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İğci Mehmed Hüsâmeddin Efendi : İğci Mehmed Hüsâmeddin Efendi (ö. 1755), Nûreddin Cerrâhî'nin yedi halifesinden biri; Fatih Otlukçu Yokuşu'ndaki Hâcegî Mescidi Tekkesi'nin kurucusu ve Cerrâhîliğin günümüze ulaşan ana irşad…
Saçlı Mustafa Efendi Tekkesi · TürkiyeSaçlı Mustafa Efendi Tekkesi
Müridi Şeyh Saçlı Mustafa'nın (ö. 1173/1759-60) kurduğu tekke; onun vefatından sonra Rifâiyye'ye geçmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Süleyman Veliyyüddin Efendi : Süleyman Veliyyüddin Efendi (1673–1745), Köstendilli Ali Efendi’ye intisap edip Nûreddin Cerrâhî tarafından yetiştirilen; 1721’den itibaren yirmi beş yıl Cerrâhî Âsitânesi…
Hacı Evhad Dergâhı · TürkiyeHacı Evhad Dergâhı
İstanbul'a ilk gelişinde postnişinlik yaptığı, Halvetiyye'nin Sünbüliyye koluna ait dergâh; Köstendil müftülüğüne tayin edilince postu Kutub Hüseyin Efendi'ye bırakmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ali Alâeddin Köstendilli : Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî…
Anabolu (Nauplia) · YunanistanAnabolu (Nauplia)
Cerrâhiyye'nin Mora'daki ilk tekkesinin bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Moravî Mehmed Emin Efendi : Moravî Mehmed Emin Efendi (1730–1794), Anabolu’da intisap edip İstanbul’da Sertarîkzâde yanında yetişen; 1782 yangınından sonra Cerrâhî Âsitânesi’ni yeniden kuran postnişindir.
Anabolu (Nauplia) · YunanistanAnabolu (Nauplia)
Mora'da açtığı ilk tekkenin bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Moravî Yahyâ Şerefeddin Efendi : Moravî Yahyâ Şerefeddin Efendi (1650–1770), saray hizmetinden Nûreddin Cerrâhî’ye intisap eden; Anabolu merkezli kırk beş yıllık irşadıyla Cerrâhiyye’yi Mora’da yayan ve 1770’te âsitâne postuna geçen şeyhtir.
Tripolis (Tripoli) · YunanistanTripolis (Tripoli)
Mora'da açtığı iki tekkeden ikincisi; 1820-1821'e kadar Cerrâhiyye'nin elinde kalmıştır. İlişkili kişi dosyası Moravî Yahyâ Şerefeddin Efendi : Moravî Yahyâ Şerefeddin Efendi (1650–1770), saray hizmetinden Nûreddin Cerrâhî’ye intisap eden; Anabolu merkezli kırk beş yıllık irşadıyla Cerrâhiyye’yi Mora’da yayan ve 1770’te âsitâne postuna…
Tripolis (Tripoli) · YunanistanTripolis (Tripoli)
Moravî Yahyâ Şerefeddin Efendi'nin açtığı ve 1820-1821'e kadar Cerrâhiyye'nin elinde kalan tekkenin bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Moravî Mehmed Emin Efendi : Moravî Mehmed Emin Efendi (1730–1794), Anabolu’da intisap edip İstanbul’da Sertarîkzâde yanında yetişen; 1782 yangınından sonra Cerrâhî Âsitânesi’ni yeniden kuran postnişindir.
Şeyh Sâdık Efendi Dergâhı · YunanistanŞeyh Sâdık Efendi Dergâhı
Kaynakta geçen mekân Şeyh Sâdık Efendi Dergâhı , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Yûnus-ı Bahrî…