MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Selimiye Camii
26 Şevval 1104'te (30 Haziran 1693) müridleriyle geldiğinde halk camiyi doldurdu; buradan çıkarılıp ikinci kez Limni'ye sürgün edildi. İlişkili kişi dosyası Niyâzî-i Mısrî : Niyâzî-i Mısrî, XVII. yüzyıl Halvetî şiirinin en güçlü temsilcilerinden; sürgünler, vaazlar, irşad halkaları ve Türkçe Dîvân-ı İlâhiyyât'ıyla etkili…
Simavna (Şeyh Bedreddin'in memleketi) · TürkiyeSimavna (Şeyh Bedreddin'in memleketi)
Aleyhinde padişaha mektup yazdığı Şeyh Bedreddin Simâvî'nin nisbe aldığı yer; Bâlî Efendi'nin “orta yol” tavrının hangi eksende teşekkül ettiğini gösterir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sofyalı Bâlî Efendi : Sofyalı Bâlî Efendi (ö. 1553), Ustrumca’da doğup Kasım Çelebi’ye intisap eden; Sofya çevresindeki…
Sultan Bayezid Medresesi · TürkiyeSultan Bayezid Medresesi
1003 Şâbanında Salıncak Rıdvân Efendi’nin yerine müderris olarak geldiği medrese. İlişkili kişi dosyası Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi : Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi (ö. 1010/1601), medrese ve Haremeyn kadılıklarının yanında matematik, astronomi, geometri ve hesap ilimlerindeki yetkinliğiyle tanınmış Osmanlı âlimidir.
Sultan Bayezid Medresesi · TürkiyeSultan Bayezid Medresesi
917 (1511) yılında müderrisliğine tayin edilmiş, kazaskerlikten alındıktan sonra 928'de (1522) ikinci defa buraya müderris olmuştur. İlişkili kişi dosyası ŞEYHÜ'LİSLÂM İBN-İ KEMÂL : Kemalpaşazâde Şemseddin Ahmed (3 Zilkade 873/15 Mayıs 1469–2 Şevval 940/16 Nisan 1534), askerlikten ilmiye sınıfına geçen; kazaskerlik ve şeyhülislâmlık…
Şahmelik Zaviyesi · TürkiyeŞahmelik Zaviyesi
Kaynakta geçen mekân Şahmelik Zaviyesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Âşık Mûsâ Efendi.
Şeyh Şücâeddîn Zâviyesi · TürkiyeŞeyh Şücâeddîn Zâviyesi
Kaynakta geçen mekân Şeyh Şücâeddîn Zâviyesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Abdullâh Efendi Hazretleri.
Taşlık Medresesi · TürkiyeTaşlık Medresesi
994 Şevvâlinde, Üskübî Mustafa Çelebi’den boşalınca kendisine verilen medrese. İlişkili kişi dosyası Menteşeli Hüsâmeddin Efendi : Menteşeli Hüsâmeddin Efendi (ö. Rebîülâhir 1010/1601), Menteşe’den yetişmiş; Edirne Taşlık ve Câmi-i Atîk medreselerinde ders vermiş, Sadru’ş-şerîa üzerine hâşiye yazmış âlimdir.
Tatarlar Cebbânesi · TürkiyeTatarlar Cebbânesi
Edirne'deki Tatarlar cebbânesi (kabristanı). Hızır Efendi'nin doğduğu şehirde, bu kabristanda medfun olduğu kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Depegöz Hızır Efendi (Hızrî) : Depegöz lakabıyla tanınan Hızır Efendi (ö. 970/1562-63), Merhabâ Efendi’den mülâzemet alan; Edirne, Gelibolu ve Bursa medreselerinde ders veren Hızrî mahlaslı Osmanlı…
Uzunköprü · TürkiyeUzunköprü
Seyahatleriyle mürid halkası kurduğu, 5 Haziran 1911'de vefat ettiği kasaba; damadı Mustafa Zevkî Efendi ve oğlu Mehmed Vefâ da burada yaşamıştır. İlişkili kişi dosyası Şuayb Şerefeddin Efendi : Şuayb Şerefeddin Efendi (1842–1911), Hasan Sezâî’nin soyundan gelen; Gülşeniyye’nin Sezâiyye ve Hâletiyye kollarını şahsında…
Üç Şerefeli Medrese · TürkiyeÜç Şerefeli Medrese
971 Cemâziyelâhirinde Bağdâdîzâde Ahmed Efendi'nin yerine müderris olduğu medrese. İlişkili kişi dosyası Pepegî Latif Efendi : Pepegî Latif Efendi (ö. 978/1570), ilmiye ailesinde yetişmiş; Tire, İstanbul ve Edirne medreselerinden sonra İzmir kadılığına tayin edilmiş Osmanlı âlimidir.
Edirne Merkez · Üç Şerefeli Medrese Çevresi · TürkiyeÜç Şerefeli Medrese Çevresi
Muslihiddin Efendi’nin Rumeli güzergâhı 955/1548-49’da müderrislik yaptığı Üç Şerefeli Medrese’nin tarihî cami külliyesi çevresi. Harita işareti kaynakta belirtilen şehir merkezini veya tarihî külliye çevresini gösterir.
Velî Dede Gülşenî Dergâhı · TürkiyeVelî Dede Gülşenî Dergâhı
Babası Mehmed Seyfullah Efendi'nin şeyhi olduğu ve 1864'ten itibaren kendisinin meşihatını üstlendiği dergâh; vefatında hazîresinde beşinci kuşak atası Ahmed Müsellem Efendi'nin kabri yanına defnedilmiştir. Konum şehir merkezine göre yaklaşıktır.
Edremit — Tâlib-i İrşâdî irşad çevresi · TürkiyeEdremit — Tâlib-i İrşâdî irşad çevresi
Körfez çevresi Edremit ve çevresi, Tâlib-i İrşâdî'nin Batı Anadolu irşad coğrafyasının batı duraklarından biridir. İşaret ilçe merkezidir. Biyografideki yeri Şeyh Ahmed Tâlib-i İrşâdî (1820–1881), Bayındır'da yetişen, Hüseyin Hakkı Efendi'den hilâfet alan; İrşâdiyye şubesini Batı Anadolu ve Gelibolu çevresinde yayan Uşşâkî şeyhi ve…
Eğirdir Zâviyesi · TürkiyeEğirdir Zâviyesi
Dedesi Şeyh Mehmed'in vefatı üzerine Eğirdir'deki bu tanınmış aile zâviyesinde seccâde-nişîn oldu; kaynak burayı gelenlerin gidenlerin uğrağı bir merkez olarak anlatır ve tefsir, hadis, vaaz, tevhid ve tekbir meclislerinin burada yürüdüğünü söyler.
Harput · TürkiyeHarput
Doğduğu şehir; Celâlî isyanları sebebiyle buradan Bursa'ya hicret etmek zorunda kalmıştır. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
Başsaz yaylası (Elbistan civarı) · TürkiyeBaşsaz yaylası (Elbistan civarı)
Makbul İbrâhim Paşa'nın Kalender'i nihaî olarak mağlûp ettiği yer. Kalender, yanındaki Dulkadırlı beylerinden Veli Dündar ile birlikte 22 Ramazan 933'te (22 Haziran 1527) burada öldürüldü. Kaynak yalnız “Elbistan civarında Başsaz yaylası” diyerek yer tarifi verdiği için koordinat üretilmemiştir.
Abdal Mûsâ Dergâhı (Tekke köyü) · TürkiyeAbdal Mûsâ Dergâhı (Tekke köyü)
Menâkıbnâmeye göre intisap ettiği ve kırk yıl hizmet ettiği dergâh. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.
Ümmî Sinan Dergâhı · TürkiyeÜmmî Sinan Dergâhı
1057/1647'de Ümmî Sinan'a intisap ettikten sonra dokuz yıl burada şeyhine hizmet ederek seyrüsülûkünü tamamladı. İlişkili kişi dosyası Niyâzî-i Mısrî : Niyâzî-i Mısrî, XVII. yüzyıl Halvetî şiirinin en güçlü temsilcilerinden; sürgünler, vaazlar, irşad halkaları ve Türkçe Dîvân-ı İlâhiyyât'ıyla etkili olmuş sûfîdir.
Ümmî Sinan Camii ve Türbesi · TürkiyeÜmmî Sinan Camii ve Türbesi
Doğduğu, irşad ettiği ve defnedildiği yer. Vakıf defterlerinde “Şeyh Ümmî Sinan Camii”, Evliya Çelebi'de “Ümmî Sinan Efendi Camii” olarak geçer. 1926'da yıkılan yapı 1959'da yeniden inşa edilmiştir. İlişkili kişi dosyası Ümmî Sinân : Ümmî Sinân (ö. 1657), Elmalı merkezli Halvetî şeyhi; Niyâzî-i…
Hıdır Abdal Tekkesi, Ocak köyü · TürkiyeHıdır Abdal Tekkesi, Ocak köyü
Bir şiirinde “Dedem Hıdır Abdal pîrim Ocağı” diyerek soyunu bağladığı tekke. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kul Himmet : Kul Himmet, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı kabul edilen; Tokat-Almus çevresinden yetişmiş Alevî-Bektaşî şairidir.
Erzincan · TürkiyeErzincan
5 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Erzincan — Pîr Muhammed’in irşad halkası · TürkiyeErzincan — Pîr Muhammed’in irşad halkası
Pîr Muhammed Erzincânî’nin yanında tasavvuf eğitimini tamamladı ve Anadolu’da irşadla görevlendirildi. Biyografideki yeri Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta olmak üzere halifeleriyle…
Erzincan Akşehiri · TürkiyeErzincan Akşehiri
Mengücükoğulları'ndan Fahreddin Behram Şah'ın hanımı İsmet Hatun'un yaptırdığı hankah/medresede kaldığı yer; Sipehsâlâr bir yıl, Eflâkî dört yıl der. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Veled : Bahâeddin Veled (1151-1231), Belh’in ilim ve vaaz geleneğini Horasan, Irak, Hicaz ve Anadolu güzergâhından Konya’ya taşıyan; Maârif’i, Burhâneddin…
Erzincan Câmi-i Kebîr · TürkiyeErzincan Câmi-i Kebîr
Köy imamlığı yıllarında zaman zaman gelip vaaz ve nasihat ettiği ulucami. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şâmî Efendi : Muhammed Şâmî Efendi, Sefîne-i Evliyâ'da Akşemseddin'in halifeleri arasında adı kaydedilen erken Bayramî-Şemsî şahsiyettir.
Keleriç (Karakaya) köyü · TürkiyeKeleriç (Karakaya) köyü
İstanbul dönüşü imamlık ve hatiplik yaptığı, Nurşin'den halife olarak döndüğünde de ilk gittiği köy; eski talebesi Beşir Efendi ile birlikte on kişi burada hizmetine girmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şâmî Efendi : Muhammed Şâmî Efendi, Sefîne-i Evliyâ'da Akşemseddin'in halifeleri arasında…
Kerliç Zâviyesi ve Mescidi · TürkiyeKerliç Zâviyesi ve Mescidi
Seyrü sülûkünü tamamlayıp Yahyâ-yı Şirvânî tarafından halife tayin edilerek Erzincan'a gönderildikten sonra, doğduğu kasaba olan Kerliç'te (Keserliç / Keleriç; bugün Üzümlü ilçesinin Karakaya köyü) yaptırdığı zâviye ve mescid. Halvetiyye'yi bu merkezden yaymaya başlamıştır. Uzun Hasan'ın Otlukbeli yenilgisinden sonra geldiği zâviye olarak da…
Muhammed Sâmî Efendi Dergâhı, Akmezarlık · TürkiyeMuhammed Sâmî Efendi Dergâhı, Akmezarlık
Selüke'deki mal varlığını satarak Keçioğulları'ndan aldığı altmış dönümlük arazi üzerine kurduğu dergâh; 1330/1912'de vefatında buraya defnedilmiştir. Eski Erzincan'da Terzi Baba Mezarlığı'na giden yol üzerindedir. Konum yaklaşıktır.
Selüke köyü · TürkiyeSelüke köyü
1264/1848'de doğduğu ve ilk tahsilini yaptığı köy; dergâhı kurmak için buradaki mal varlığını satmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şâmî Efendi : Muhammed Şâmî Efendi, Sefîne-i Evliyâ'da Akşemseddin'in halifeleri arasında adı kaydedilen erken Bayramî-Şemsî şahsiyettir.
Alvar köyü · TürkiyeAlvar köyü
Aile dışından en tanınmış halifesi Alvarlı Muhammed Lutfi'nin (Efe Hazretleri, ö. 1956) merkezi; babası Hoca Hüseyin Efendi ve kardeşi Mahmud Vehbi Efendi de aynı şeyhin halifeleridir. Konum yaklaşıktır.
Erzurum · TürkiyeErzurum
3 tarihî kayıt ve 3 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Erzurum — kadılık · TürkiyeErzurum — kadılık
1122-1124/1710-1712 arasında Erzurum kadılığı yaptı. İşaret tarihî şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Çavuşzâde Hüseyin Efendi (ö. Cemâziyelevvel 1141/Aralık 1728-Ocak 1729), Kasımpaşa’da yetişen; İstanbul medreselerinde müderrislik yaptıktan sonra Sakız, Erzurum, Manisa, Kayseri ve Diyarbakır kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimi ve kadısıdır. Bu mekân dosyası,…
Yakutiye · Erzurum — Kadılık · TürkiyeErzurum — Kadılık
Mustafa Efendi’nin kadılık güzergâhı 1130’daki kadılık merkezi. Harita işareti tarihî mahkeme binasını değil, kaynakta adı geçen şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa Efendi (ö. 6 Zilkade 1137/17 Temmuz 1725), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra Siroz, Belgrad, Lefkoşa, Kütahya, Erzurum, Kayseri…
Erzurum Rüşdiyesi · TürkiyeErzurum Rüşdiyesi
Muallim-i evvel olarak dört yıl kadar görev yaptığı ve istifa ederek Nurşin'e gittiği okul; Abdurrahmân Tâgî'yi kendisine tanıtan PTT müdürü İsmâil Efendi ile burada tanışmıştır. Konum şehir merkezine göredir.
Hınıs · TürkiyeHınıs
Rüşdiyesine muallim olarak tayin edildiği ilk yer. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şâmî Efendi : Muhammed Şâmî Efendi, Sefîne-i Evliyâ'da Akşemseddin'in halifeleri arasında adı kaydedilen erken Bayramî-Şemsî şahsiyettir.
Yûnus Emre Makamı (Dutçu köyü) · TürkiyeYûnus Emre Makamı (Dutçu köyü)
İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan anlayışını Anadolu Türkçesinin kalıcı şiir diline dönüştüren mutasavvıftır.
Eskişehir-Odunpazarı · Eskişehir Mevlevîhânesi · TürkiyeEskişehir Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Eskişehir Mevlevîhânesi, Konya-İstanbul güzergâhındaki taşra zâviyeleri ve Mesnevî dersleri ağının bir durağıdır. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür. Harita…
Seyitgazi · TürkiyeSeyitgazi
1006 Muharreminde Atûfî’nin yerine fetva görevi verildiği yer. İlişkili kişi dosyası Karaçı Sa‘dîzâde Mehmed Efendi : Karaçı Sa‘dîzâde Mehmed Efendi (ö. 1009/1601), babası Karaçı Sa‘dî’nin yanında yetişmiş; Seyitgazi’den Tebriz, Nahcıvan ve Gence’ye uzanan görev hattının sonunda yol kesiciler tarafından öldürülmüş Osmanlı âlimidir.
Sivrihisar · TürkiyeSivrihisar
Çocukluğunu geçirip ilk tahsiline başladığı yer; Üftâde onu buraya halife tayin etti, ancak altı ay kalabildi. İlişkili kişi dosyası Aziz Mahmud Hüdâyî : Aziz Mahmud Hüdâyî (1541-1628), Üftâde’nin irfanını Üsküdar merkezli ilim, vaaz, şiir, vakıf ve irşad ağına dönüştüren; Celvetiyye’yi teşkilâtlandırıp Anadolu…
Bahariye Mevlevîhânesi · TürkiyeBahariye Mevlevîhânesi
Kudümzenbaşı Ârif Dede'nin ölümünün ardından 18 Haziran 1885'te buranın kudümzenbaşılığına getirildi ve görevi vefatına kadar sürdürdü. 1870'te Mustafa Fâzıl Paşa'nın isteğiyle bestelediği sûzidil âyin ancak 1892'de burada mukabele edilebildi; şeyh Hüseyin Fahreddin Dede'nin kısa bir âyin ricası üzerine bestelediği sabâ-zemzeme âyini de…
Cedîd Ali Paşa Camii · TürkiyeCedîd Ali Paşa Camii
Babası Süleyman Hikmetî Efendi'nin imamlık yaptığı cami. Babasının 1864'te hacda vefatı üzerine imâmet görevi Zekâi Dede'ye intikal etti. Koordinat semt düzeyindedir; caminin tam konumu kaynakta belirtilmemiştir.
Cedîd Ali Paşa Mahallesi · TürkiyeCedîd Ali Paşa Mahallesi
Zekâi Dede 1240'ta (1824-25) İstanbul Eyüp'te Cedîd Ali Paşa mahallesinde doğdu. Babası mahalle camiinin imamı hâfız Süleyman Hikmetî Efendi, annesi Zînetî Hanım'dır. İlk eğitimini Lâlîzâde Seyyid Abdülbâki Efendi İbtidâî Mektebi'nde aldı, hıfzını amcası hâfız İbrahim Zühdî Efendi'nin yanında tamamladı ve hat icâzetini…
Gümüşsuyu Aile Mezarlığı (Kâşgarî Dergâhı civarı) · TürkiyeGümüşsuyu Aile Mezarlığı (Kâşgarî Dergâhı civarı)
24 Kasım 1897'de vefat eden Zekâi Dede'nin cenaze namazı ertesi gün Eyüp Sultan Camii'nde kılındı; ardından Eyüp Gümüşsuyu'nda Kâşgarî Dergâhı civarındaki aile mezarlığına defnedildi. Koordinat semt düzeyindedir; mezarlığın tam konumu kaynakta tarif edilmemiştir.
Mihrişah Vâlide Sultan ve Şah Sultan İbtidâî Mektepleri · TürkiyeMihrişah Vâlide Sultan ve Şah Sultan İbtidâî Mektepleri
1864'te bu iki ibtidâî mektebin sülüs ve nesih hattı muallimliğiyle görevlendirildi ve bu görevi hayatının sonuna kadar sürdürdü. Zekâi Dede'nin mûsikinin yanında hattat kimliğini de taşıdığını gösteren tek düzenli memuriyetidir. Koordinat semt düzeyindedir; mekteplerin tam konumu kaynakta belirtilmemiştir.
Şah Sultan Tekkesi · TürkiyeŞah Sultan Tekkesi
Dârüşşafaka'daki talebelerinden mûsikiye kabiliyetli olanlarla pazar günleri öğleden sonra buranın hünkâr mahfilinde meşk ederdi; salı akşamları ise dersler kendi evinde yapılırdı. Koordinat semt düzeyindedir; tekkenin tam konumu kaynakta tarif edilmemiştir.
Eyüp Özbekler Tekkesi · TürkiyeEyüp Özbekler Tekkesi
Şeyhi Âkılî Efendi'den Mesnevî ve Hâfız divanını okuduğu tekke. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden : Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden (1885–1966), Cerrâhiyye Âsitânesi’nin 18. postnişini; tekke arşivini ve erkânını Envâr ile Tabakāt’ta kayda geçiren, âsitâneyi kapanış sonrasında…
Tamışvar Tekkesi · TürkiyeTamışvar Tekkesi
Halifesi Şeyh İbrâhim Efendi'nin (ö. 1194/1780) postnişini olduğu tekke. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sertarîkzâde Mehmed Emin Efendi : Sertarîkzâde Mehmed Emin Efendi (1687–1759), Nûreddin Cerrâhî’nin üçüncü halifesi; Kumrulu, Otlukçu, Pazar ve Rumelihisarı çevrelerinde eğitim, irşad ve âyin hizmeti yürüten âsitâne postnişinidir.
Tamışvar Tekkesi · TürkiyeTamışvar Tekkesi
Postnişini olduğu tekke; adını Osmanlı'nın 1716'da kaybettiği Tamışvar (Timişoara) şehrinden alır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Eyyûbî Hacı İbrâhim Efendi : Eyyûbî Hacı İbrâhim Efendi (1697–1779), Süleyman Veliyyüddin ve Sertarîkzâde çevresinde yetişen; Eyüp’teki Tameşvar Mescidi’ni tekkeye dönüştürüp Cerrâhî Âsitânesi’nde altı yıl postnişinlik…
Aksaray · TürkiyeAksaray
8 Mart 1872'de doğduğu semt; Vâlide Rüşdiyesi'ne devam ettiği yıllarda Mehmed Esad Dede'den Farsça dersleri de burada almıştır. İlişkili kişi dosyası Osmânzâde Hüseyin Vassâf : Osmânzâde Hüseyin Vassâf, beş ciltlik Sefîne-i Evliyâ’sıyla geç Osmanlı tasavvuf, tekke, kişi ve edebiyat tarihinin en geniş…
Atikalipaşa · TürkiyeAtikalipaşa
Receb 1131'de (Mayıs-Haziran 1719) doğduğu semt. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin Efendi : Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin (1719–1788), Mehmed Emin Tokadî'nin müridi; hat, biyografi, tasavvuf ve lügat alanlarında elliyi aşkın eser yazan Osmanlı âlimidir.
Cerrahpaşa Camii · TürkiyeCerrahpaşa Camii
Kolun pîri Nûreddin Cerrâhî'nin doğduğu ve nisbesini aldığı semt. İlişkili kişi dosyası Kadı Mehmed Emin Efendi : Kadı Mehmed Emin Efendi (1742–1805), ilmiye mesleğinde Rumeli kadılığına yükselen; Kumrulu’daki Salı Tekkesi’ni on yıl, Cerrâhî Âsitânesi’ni ise 1804–1805 arasında yöneten şeyhtir.
Cerrahpaşa Camii · TürkiyeCerrahpaşa Camii
Nûreddin Cerrâhî'nin bazı şahsî eşyalarının saklandığı cami; Ocak 1922'de Evkaf Nezâreti'ne dilekçe vererek bunların dergâha getirilmesini sağlamıştır. Pîrin doğduğu semt de burasıdır. İlişkili kişi dosyası Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden : Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden (1885–1966), Cerrâhiyye Âsitânesi’nin 18. postnişini; tekke…
Eğrikapı · TürkiyeEğrikapı
1926'da doğduğu semt; Karagümrük'teki âsitâneye yakındır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sefer Dal : Safer Dal (1926–1999), Fahreddin Erenden ve Muzaffer Ozak halkasında yetişen; Cerrâhî Âsitânesi postnişinliği, tekke mûsikisi arşivi ve eserleriyle yakın dönem irşad mirasını taşıyan şeyhtir.
Emîr Buhârî Tekkesi ve Türbesi · TürkiyeEmîr Buhârî Tekkesi ve Türbesi
Fâtih Camii'nin batısında, bugün Fevzipaşa caddesinin Malta kesimindeki Emîrbuhârî sokağında bulunan yer; II. Bayezid'in mescid ve hücreler yaptırmasıyla Nakşî tekkesine dönüşmüştür. Tekkenin bahçesine defnedilmesini vasiyet etmiş, sonradan yerine türbe yapılmıştır. Konum yaklaşıktır.
Fâtih Camii · TürkiyeFâtih Camii
Başimam Mehmed Râsim Efendi'den Kur'an ve tecvid okuduğu; ayrıca çocukken hocası Açıkbaş Mustafa Efendi'nin Fahreddin Efendi'nin elini öptürüp dua istediği cami — Cerrâhî intisabının hâtırası buradandır.
Fâtih Camii · TürkiyeFâtih Camii
Cenaze namazının Şeyhülislâm Molla Mehmed Efendi tarafından kıldırıldığı cami. İlişkili kişi dosyası Nûreddin Cerrâhî (Muhammed Nûreddin) : Muhammed Nûreddin Cerrâhî, Ali Alâeddin Köstendillî'nin terbiyesinde yetişmiş; Karagümrük Âsitânesi çevresinde Halvetiyye'nin Cerrâhiyye kolunu teşkilatlandırmış pîrdir.
Fâtih Camii · TürkiyeFâtih Camii
Hâfız divanını okuttuğu cami; Farsça ve şiir bilgisinin İstanbul'daki ilk mecrasıdır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Esad Erbîlî : Muhammed Esad Erbîlî (1847–1931), Erbil Hâlidî çevresinden İstanbul’a gelerek Kelâmî ve Selimiye dergâhlarında irşad faaliyetini sürdüren; Cem‘iyyet-i Sûfiyye ile Meclis-i Meşâyih’te görev alan Nakşibendî-Hâlidî…
Fâtih Camii · TürkiyeFâtih Camii
Dersiâm Hâfız Fâzıl Efendi'den Arapça derslerine devam ettiği cami; kayınpederi Hoca Hüseyin Vasfi Efendi de buranın dersiâmlarındandır. İlişkili kişi dosyası Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden : Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden (1885–1966), Cerrâhiyye Âsitânesi’nin 18. postnişini; tekke arşivini ve erkânını Envâr ile…
Fâtih Camii · TürkiyeFâtih Camii
Hocalarından Seyyid Yûsuf Efendi'nin imamlık yaptığı cami. İlişkili kişi dosyası Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin Efendi : Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin (1719–1788), Mehmed Emin Tokadî'nin müridi; hat, biyografi, tasavvuf ve lügat alanlarında elliyi aşkın eser yazan Osmanlı âlimidir.
Karagümrük · TürkiyeKaragümrük
1925'ten sonra kolun tek merkezi hâline gelen semt. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Mustafa Yıldız Efendi : Seyyid Mustafa Yıldız Efendi (ö. 1143/1730-31), Köstendilli Ali Alâeddin Efendi’nin halifesi; Bahçekapısı’ndaki Nasrullah Efendi makamı yanında kurulan Yıldız Dede Tekkesi’nin ilk şeyhidir.
Kocamustafapaşa (Ramazan Mahfî) · TürkiyeKocamustafapaşa (Ramazan Mahfî)
Mensup olduğu Ramazâniyye kolunun pîri Ramazan Mahfî'nin (ö. 1025/1616) kurduğu merkez; kol buradan Edirne ve Rumeli'ye yayılmıştır. İlişkili kişi dosyası Ali Alâeddin Köstendilli : Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî Ali tekkelerinde irşad eden;…