tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Bahâeddin Zekeriyyâ Hankahı
Kalenderî kafilesinin konakladığı, Irâkī'nin ilk gelişinde ayrılıp Delhi ve Sûmenât dolaştıktan sonra dönerek Bahâeddin Zekeriyyâ'nın müridi olduğu hankah. Burada yirmi beş yıl şeyhine hizmet etti, kızıyla evlendi ve şeyhinin vefatından (661/1262 veya 666/1267) sonra yerine geçti. Kendisini çekemeyenlerin hükümdara şikâyeti üzerine Mültan'dan…
Qila Kohna / Eski Kale · Bahâeddin Zekeriyyâ Türbesi ve Hankahı · PakistanBahâeddin Zekeriyyâ Türbesi ve Hankahı
XIII. yüzyıl Mültan mimarisi Eski kalenin kuzeydoğu köşesinde bulunan yapı kare gövde, sekizgen kasnak, kubbe ve köşe kulelerini birleştiren Mültan türbe mimarisinin erken ve etkili örneklerindendir. Mavi çini kullanımı alt kıtanın erken örnekleri arasında gösterilir. 1848 ve yeniden inşa Türbe İngiliz topçu…
Kubbetü'l-İslâm Medresesi · PakistanKubbetü'l-İslâm Medresesi
Vali Nâsırüddin Kabâce'nin Mültan'da yaptırdığı medrese; burada fıkıh okumuştur. Kendi maddesinde ise Mültan'daki öğrenimini “Mevlânâ Minhâcüddîn-i Tirmizî Medresesi”nde tamamladığı kayıtlıdır; iki adlandırmanın aynı kurumu mu yoksa iki ayrı medreseyi mi gösterdiği kaynaklarda açık değildir. Kutbüddin Bahtiyâr ile ilk defa Mültan'da tanışmış ve…
Pâkpattan · Baba Ferîd Dergâhı · PakistanBaba Ferîd Dergâhı
Tarihî işlev Pencap Çiştîliğinin Acûdhan'daki ana hankah ve ziyaret merkezi. Şeyhin yaşadığı hankah, sonraki türbe yapıları, hükümdar ekleri ve güncel ziyaret kalabalığı ayrı tarih katmanlarıdır. Yapıyla ilişkili kişi Baba Ferîd Genc-i Şeker (ö. 664/1265), Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî’nin halifesi; Hânsî ve Pâkpattan’daki hankahları,…
Ecûdehen (Pakpattan) · PakistanEcûdehen (Pakpattan)
655'te (1257) Ferîdüddin Mes'ûd Genc-i Şeker'e intisap için gittiği, sonra iki defa daha ziyaret ettiği ve 664'te (1265-66) halife tayin edildiği yer. İlişkili kişi dosyası Nizâmeddin Evliyâ : Nizâmeddin Evliyâ (1238-1325), Baba Ferîd'in halifesi; Delhi yakınındaki Gıyâspûr hankahını ilim, sohbet, semâ ve…
Pâkpattan (Ferîdüddin Mes'ûd) · PakistanPâkpattan (Ferîdüddin Mes'ûd)
Halifesi Genc-i Şeker Ferîdüddin Mes'ûd'un merkezi; Çiştiyye onun eliyle Pencap'a yayılmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Çinâb nehri · PakistanÇinâb nehri
İlk defnedildiği Kâhercenân köyünün kenarındaki nehir; taşkınları mezarının birkaç defa nakledilmesine sebep olmuştur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sultan Bâhû : Sultan Bâhû (1039/1630–1 Cemâziyelâhir 1102/2 Mart 1691), Şûrkût’ta doğmuş; Habîbullah Kādirî ve Pîr Abdurrahman Dihlevî eliyle yetişerek Kādiriyye irşadını Pencap’ta Farsça…
Siyâlkût · PakistanSiyâlkût
Şeyh Ya'kūb Keşmîrî'den hadis, Kadı Behlûl Bedahşânî'den tefsir, Mevlânâ Kemal Keşmîrî'den aklî ilimler okuduğu şehir; Kübrevî şeyhi olan hocası Ya'kūb Keşmîrî'ye burada intisap etmiştir. İlişkili kişi dosyası İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî : Ahmed Sirhindî, Nakşibendî terbiyeyi Hint alt kıtasının ilmî, siyasî ve…
Sahenpâl Nevşâh Gencbahş Türbesi · PakistanSahenpâl Nevşâh Gencbahş Türbesi
Nevşâhiyye'nin pîr makamı; Şah Cihan'ın iki köy vakfettiği ve yıllık toplantıların yapıldığı ziyaret merkezi. Kişi, kol ve eser bağlantıları aynı içerik ağı içinde gösterilir. Yapıyla ilişkili kişi Hâci Muhammed Nevşâh Gencbahş (1552–1654), Şah Süleyman Nûrî Bâlvâlî’den hilâfet alıp Sahenpâl’i merkez edinen; oğulları…
Sivîstan (Sehvân) · PakistanSivîstan (Sehvân)
957/1550'de doğduğu Sind şehri; dağlarında uzlet yaşayan Kādirî şeyhi Hızır Sivîstânî'ye burada intisap etmiştir. İlişkili kişi dosyası Miyân Mîr : Miyân Mîr (ö. 1045/1635), Lahor'da altmış yılı aşan irşadı, geniş halife çevresi ve hükümdarlar karşısındaki bağımsız tavrıyla Hindistan Kādirîliğinin başlıca temsilcilerindendir.
Şûrkût (Shorkot) · PakistanŞûrkût (Shorkot)
1039'da (1630) doğduğu ve ilk eğitimine başladığı yer; babası Bâzîd Muhammed'e burada araziler iktâ edilmişti. İlişkili kişi dosyası Sultan Bâhû : Sultan Bâhû (1039/1630–1 Cemâziyelâhir 1102/2 Mart 1691), Şûrkût’ta doğmuş; Habîbullah Kādirî ve Pîr Abdurrahman Dihlevî eliyle yetişerek Kādiriyye irşadını Pencap’ta Farsça…
Siyâlkût · PakistanSiyâlkût
Kendisini ziyaret edip hizmetinde bulunan, fakat vahdet-i vücûd ve seyrüsülûk konularında ihtilâf ettiği Nakşibendî-Müceddidî şeyhi Abdülhakîm Siyâlkûtî'nin nisbesini aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Miyân Mîr : Miyân Mîr (ö. 1045/1635), Lahor'da altmış yılı aşan irşadı, geniş halife çevresi ve hükümdarlar karşısındaki bağımsız…
Sind · PakistanSind
Tasavvuftaki üstadı Ebû Ali es-Sindî'nin nisbe aldığı bölge; “Vedalar ve Budizm tesiri” iddiası buna dayandırılmıştır. İlişkili kişi dosyası Bâyezîd-i Bistâmî : Ebû Yezîd Tayfûr b. Îsâ b. Sürûşân el-Bistâmî, erken tasavvufun sekr, fenâ, mârifet ve şathiye diliyle tanınan en etkili sûfîlerinden; Tayfûriyye…
Sind · PakistanSind
Mısır asıllı Kādirî şeyhi Miyân Mîr'in Lahor'a gelmeden önce bulunduğu bölge. Konum bölge merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Dârâ Şükûh : Dârâ Şükûh, Miyân Mîr ve Molla Şah çevresindeki Kādirî ilgisi, sûfî tabakat eserleri ve dinî gelenekleri karşılaştıran çalışmalarıyla XVII. yüzyıl…
Sultan Bâhû Türbesi, Garh Maharaja · PakistanSultan Bâhû Türbesi, Garh Maharaja
2 Mart 1691'de vefat edip önce Çinâb nehri kenarındaki Kâhercenân köyüne defnedilmiş, nehrin taşmaları yüzünden mezarı birkaç defa nakledilmiştir. Türbesi bugün Şûrkût'un Garh Maharaja kasabasındadır. Konum yaklaşıktır.
Uç Kādirî Dergâhı · PakistanUç Kādirî Dergâhı
Hindistan alt kıtasındaki ilk Kādirî dergâhı olarak kaydedilen Muhammed Gavs merkezi. Yapıyla ilişkili kişi Seyyid Muhammed Gavs el-Kādirî (ö. 923/1517), Abdülkādir-i Geylânî’nin oğlu Abdülvehhâb’ın soyundan gelen ve Mültan yakınındaki Uç’ta Hindistan’ın ilk Kādirî dergâhını kuran şeyhtir. Kayıt, Seyyid Muhammed Gavs el-Kādirî’in hayat…
Babadağ — Sultan Bayezid Medresesi, vefat ve defin · RomanyaBabadağ — Sultan Bayezid Medresesi, vefat ve defin
Babadağ — Sultan Bayezid Medresesi, vefat ve defin. Son vazife ve defin şehri bugünkü Romanya’daki Babadağ’dır; medrese ve kabrin kesin noktası doğrulanmadığından şehir merkezi gösterilir. Yapıyla ilişkili kişi Ali el-Arabî Efendi (ö. 1008/1599-1600), Antakya’dan İstanbul’a gelerek Bostan Efendi’den mülâzemet alan; Saraybosna ve…
Dobruca · Babadağı kasabası · RomanyaBabadağı kasabası
Kaynak kendisini "Rumeli vilâyetinde Babatağı kasabasından" diye tanıtır; nisbesi bu Dobruca kasabasından gelir. İlişkili kişi dosyası Babadağlı Hoca İsmail Efendi : Babadağlı Hoca İsmail Efendi (ö. 20 Eylül 1727), medrese öğretiminden Sultan Bayezid ders vekilliğine, Eski Saray teberdaran ve Yeni Saray Hazine…
Dobruca · RomanyaDobruca
Abdallarının önemli bir kısmının geldiği yörük bölgesi. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.
Tımışvar · RomanyaTımışvar
Fütûhât-ı Cemîle'de anlatılan 1552 fethinin yeri; Peç, Lipva ve Eğri ile birlikte Sokullu Mehmed ve Ahmed paşaların seferlerine ayrılmıştır. İlişkili kişi dosyası Fethullah-ı Acemî (Ârif) : Fethullah-ı Acemî Ârif (ö. 969/1561-62), Türkçe ve Farsça şiir yazan; Kanûnî devrinin savaşlarını yaklaşık 60.000 beyitlik…
Timişoara (Tamışvar) · RomanyaTimişoara (Tamışvar)
Tekkenin adını taşıdığı şehir; 1552-1716 arasında Osmanlı idaresindeydi. İlişkili kişi dosyası Eyyûbî Hacı İbrâhim Efendi : Eyyûbî Hacı İbrâhim Efendi (1697–1779), Süleyman Veliyyüddin ve Sertarîkzâde çevresinde yetişen; Eyüp’teki Tameşvar Mescidi’ni tekkeye dönüştürüp Cerrâhî Âsitânesi’nde altı yıl postnişinlik yapan şeyhtir.
Saray (Altın Orda) · RusyaSaray (Altın Orda)
Kendisini Buhara'da ziyaret edip telkiniyle müslüman olan Berke Han'ın hükümdarlık merkezi; Berke, İslâm'ı kabul eden ilk Cengiz soylu hükümdardır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyfeddin Bâharzî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın halifesi Seyfeddin Bâharzî, Moğol istilası sonrasında Buhara-Fethâbâd merkezli öğretim, vaaz ve irşad ağı…
Miyatlı köyü (Çerkay) · RusyaMiyatlı köyü (Çerkay)
Kuzey Kafkasya'da Koysu nehri kıyısındaki Çerkay kasabasına bağlı köy. Ömer Ziyâeddin burada, sekiz çocuklu bir ailenin yedincisi olarak dünyaya geldi; babası Avar Türkleri'nden Abdullah Dağıstânî'dir. Babasından Arapça ve çeşitli Kafkas dillerini öğrendi, ayrıca medreseye devam ederek dinî ilimleri tahsil etti. Sitedeki mevcut…
Kaluga · RusyaKaluga
Teslimden sonra ikamete mecbur edildiği şehir; Çar Aleksandr onunla burada görüştü. 1869'da kendi isteğiyle Kiev'e gönderildi. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini yaklaşık yirmi beş yıl…
Deştikıpçak (Saray) · RusyaDeştikıpçak (Saray)
Seyyid Ata ve Sadr Ata'nın irşad için gönderildiği ve Özbek Han'ın ihtidâsının anlatıldığı bölge — Altın Orda'nın merkezi. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata'nın halifesi; Taşkent çevresindeki irşadı ve Uzun…
Saray (Altın Orda) · RusyaSaray (Altın Orda)
Fusûs şerhinin daha kendi döneminde ulaştığı Altın Orda başkenti; Emîr-i Kebîr Hemedânî burada onun eserini esas alarak şerh yazdı. İlişkili kişi dosyası Dâvûd-i Kayserî : Dâvûd-i Kayserî (yaklaşık 1260-751/1350), Abdürrezzâk el-Kâşânî'nin öğrencisi, İbnü'l-Arabî ve Sadreddin Konevî çizgisinin güçlü şârihi ve İznik'teki ilk…
Diourbel · SenegalDiourbel
1912'de kolaylıkla gözaltında bulundurulabileceği düşünülerek nakledildiği şehir; babası Momar da kadılığı reddettikten sonra yakınındaki Patar köyüne yerleşmişti. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal Mürîdiyyesini kuran; ilim, zikir, hizmet ve üretimi dara sistemi içinde…
Diourbel Bölgesi · Diourbel — Ahmedü Bamba’nın Son İkameti · SenegalDiourbel — Ahmedü Bamba’nın Son İkameti
Gözetim altında irşad Ahmedü Bamba 1912’den 1927’ye kadar Diourbel’de gözetim altında yaşadı. Bu dönemde ibadet, telif, eğitim ve Mürîdiyye merkezlerinin teşkilatlanmasıyla meşgul oldu. Vefatı 19 Temmuz 1927’de burada vefat etti; naaşı Tûbâ’ya götürülerek defnedildi.
Colof (Djolof) · SenegalColof (Djolof)
1895'te Tûbâ adıyla ikinci bir köy kurduğu ve sonradan Thiène köyüne nakledildiği bölge. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal Mürîdiyyesini kuran; ilim, zikir, hizmet ve üretimi dara sistemi içinde birleştiren Tûbâ…
Cayor · SenegalCayor
1866'da Fransızlar'a karşı savaş açılan ve direniş lideri Lat Dior'un 1871 antlaşmasıyla yöneticiliğine getirildiği bölge; babası 1874'te burada M'Backé-Cayor köyünü kurdu. Konum bölge ölçeğinde yaklaşıktır.
Diourbel Bölgesi · M’Backé — Ahmedü Bamba’nın Doğum Çevresi · SenegalM’Backé — Ahmedü Bamba’nın Doğum Çevresi
Aile ve Kur’an öğretimi Ahmedü Bamba, büyük dedesi Mame Maram’ın kurduğu ve ailesinin kuşaklar boyunca Kur’an öğrettiği M’Backé çevresinde dünyaya geldi. Savaş ve göçler sebebiyle aile daha sonra farklı yerleşimlere taşındı.
M'Backé · SenegalM'Backé
Büyük dedesi Mame Maram'ın 1772'ye doğru Baol'da kurduğu ve kendisinin doğduğu köy; Maba Diakhu'nun cihad hareketi sırasında, o dokuz yaşındayken yıkılmıştır. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal Mürîdiyyesini kuran; ilim, zikir, hizmet ve…
Porokhane (Rip) · SenegalPorokhane (Rip)
M'Backé yıkılınca ailesiyle yerleştikleri köy; babası Momar burada Maba Diakhu'nun takdirini kazanmış, kendisine bir Kur'an okulu açılmıştı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal Mürîdiyyesini kuran; ilim, zikir, hizmet ve üretimi dara…
Saint-Louis · SenegalSaint-Louis
Kādiriyye halifesi el-Hâc Kamara'ya intisap ettiği, 1891'de sömürge yönetimine açıklama yapmak için gittiği ve 1895'te tutuklanıp Gabon'a sürülmek üzere götürüldüğü başşehir. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal Mürîdiyyesini kuran; ilim, zikir, hizmet ve…
Tûbâ · SenegalTûbâ
1886'da Baol'da kurduğu ve 19 Temmuz 1927'de vefat edip defnedildiği yer. 1924'te burayı resmen tarikatın mânevî merkezi yapmak ve bir cami inşa ettirmek istemiş, ancak gerçekleştiremeden ölmüştür. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal…
Mbacké / Diourbel · Tûbâ Büyük Camii ve Mürîdiyye Merkezi · SenegalTûbâ Büyük Camii ve Mürîdiyye Merkezi
Mânevî merkezin doğuşu Ahmedü Bamba 1886’da Tûbâ’yı kurdu. 1924’te burada büyük bir cami inşa ettirmek için izin aldı; vefatından sonra buraya defnedildi. Yaşayan merkez Büyük cami, Ahmedü Bamba’nın makamı, kütüphane, medrese ve Büyük Magal çevresinde gelişen Tûbâ bugün Mürîdiyye’nin uluslararası merkezidir.
Belgrad · SırbistanBelgrad
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Belgrad · Belgrad — Kadılık · SırbistanBelgrad — Kadılık
Mustafa Efendi’nin kadılık güzergâhı 1112/1700’de Siroz’dan nakledildiği kadılık merkezi. Harita işareti tarihî mahkeme binasını değil, kaynakta adı geçen şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa Efendi (ö. 6 Zilkade 1137/17 Temmuz 1725), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra Siroz, Belgrad, Lefkoşa, Kütahya,…
Semendire · SırbistanSemendire
Balkanlarda dolaştığı en batı uçlardan biri. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.
Uyvar (Nové Zámky) · SlovakyaUyvar (Nové Zámky)
Kaynak: Uyvar seferi esnasında (1074/1663) ordu şeyhliğine getirildi. Sefer güzergâhı ve bulunduğu yerler hakkında kaynakta başka ayrıntı yoktur. İlişkili kişi dosyası Nazmî Mehmed Efendi : Nazmî Mehmed Efendi (1032-1112/1622-1701), Abdülehad Nûrî'nin yanında yedi tavrı tamamlayıp hilâfet alan; Yavaşca Mehmed Ağa Zâviyesi ve…
Ervâd · SuriyeErvâd
Silsilenin başındaki Ahmed b. Süleymân el-Ervâdî'nin nisbesini aldığı ada; Gümüşhâneviyye'nin Şam-Hâlidiyye bağlantısını gösterir. İlişkili kişi dosyası Hasan Hilmi Efendi : Hasan Hilmi Efendi (1825–1911), Azdavaylı; Gümüşhaneli Ahmed Ziyâeddin’in yaklaşık elli yıllık hizmetinde yetişen, iki defa vekilliğini ve ardından Gümüşhânevî Dergâhı postnişinliğini üstlenen…
Buhsa · Buhsa Şerrâbiyye Zâviyesi · SuriyeBuhsa Şerrâbiyye Zâviyesi
Tarihî işlev Abdullah Yûnus'un kurduğu ve Şerrâbiyye'nin teşekkül ettiği zâviye. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Şeyh Abdullah Yûnus, Sa‘deddin el-Cebâvî’nin küçük kardeşi; Dımaşk’ın güneyindeki Buhsa zâviyesinin kurucusu ve Şerrâbiyye kolunun…
Cebâ · Sa‘deddin el-Cebâvî Âsitânesi ve Türbesi · SuriyeSa‘deddin el-Cebâvî Âsitânesi ve Türbesi
Tarihî işlev Sa‘diyye'nin pîr merkezi; irşad, aile postu, türbe ve bölgesel hizmet ağının çekirdeği. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. 1910: vefat sonrası meşihat tevcihi 1910 tarihli kayıtta, Şam’a bağlı Cebâ köyündeki Şeyh Sa‘deddin…
Abdülganî en-Nablusî Makamı ve Evi · SuriyeAbdülganî en-Nablusî Makamı ve Evi
Gāniyye/Nablusiyye'nin Dımaşk Sâlihiyye'deki ilim, ev sohbeti ve kabir merkezi. Kişi, kol ve silsile ilişkileri ilgili dosyalarda birlikte gösterilir. Yapıyla ilişkili kişi Abdülganî en-Nablusî (1641-1731), Dımaşk’ta yetişen Hanefî âlimi ve sûfîdir. Kādirî ve Nakşibendî irtibatlarını İbnü’l-Arabî düşüncesi, tefsir-hadis tedrisi, seyahatnâmeler ve yaklaşık üç…
Bâbü's-Sagîr Mezarlığı · SuriyeBâbü's-Sagîr Mezarlığı
Kabri bu mezarlığın Kalenderiyye tarafında, kādılkudât Kurt Efendi'nin yanındadır. İlişkili kişi dosyası Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî : Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî (ö. 974/1566), Alâiye'den yetişmiş; Adana, Bursa, Rodos, Manisa, Şam ve Sahn medreselerinde görev yapmış, güçlü hafızasıyla “Hâfız-ı Muhît” diye anılmış Osmanlı…
Dımaşk · SuriyeDımaşk
7 tarihî kayıt ve 7 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Dımaşk tarihî merkez · Dımaşk — Kerbelâ sonrasındaki zorunlu durak · SuriyeDımaşk — Kerbelâ sonrasındaki zorunlu durak
Kûfe’den sonra Ehl-i beyt mensuplarıyla birlikte Dımaşk’a götürüldü; ardından Medine’ye dönmesine izin verildi. Biyografideki yeri Ali b. Hüseyin Zeynelâbidîn (38/659–94/712), Hz. Hüseyin’in oğlu; Kerbelâ’dan sağ çıkan, Medine’de hadis, fıkıh, ibadet ve gizli hizmet hayatıyla tanınan büyük tâbiî ve Ehl-i beyt büyüğüdür. Bu…
Dımaşk (Emevî merkezi) · SuriyeDımaşk (Emevî merkezi)
Abdülmelik b. Mervân'a kader risâlesini, Ömer b. Abdülazîz'e ise tavsiye mektuplarını gönderdiği hilâfet merkezi. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–Receb 110/Ekim 728), Medine’de sahâbe çevresinde yetişip Basra’da tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, vaaz ve zühd geleneğini şekillendiren tâbiî âlimidir; sonraki…
Dımaşk (Şam) · SuriyeDımaşk (Şam)
Hayatının en az yirmi dört yılını geçirdiği şehir. Hemşerisi Şakīk-ı Belhî ile karşılaştığında memleketinde bulamadığı huzuru Şam beldelerinde bulduğunu söylemiştir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim b. Edhem : İbrâhim b. Edhem (ö. 161/778 [?]), Belh’ten ayrılarak Şam ve Hicaz çevresinde zühd, helâl kazanç…
Dımaşk (Şam) · SuriyeDımaşk (Şam)
Memleketinden ayrılan Fergānî'nin gittiği ve Sadreddin Konevî'nin sohbet ve hizmet halkasına katıldığı şehir. Konevî'nin Meşâriku'd-derârî 'ye yazdığı takrizden, kendisine Mısır ve Anadolu'da refakat eden talebeleri arasında Fergānî'nin de bulunduğu anlaşılır. 699 yılı Zilhicce ayında (Ağustos-Eylül 1300) vefat etti; nerede öldüğü bilinmemekle birlikte…
Emevî Camii · SuriyeEmevî Camii
Dımaşk'ta ders okuttuğu cami; kayıtta "verdiği eğitim" yeri olarak ayrıca gösterilir. İlişkili kişi dosyası Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî : Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî (ö. 974/1566), Alâiye'den yetişmiş; Adana, Bursa, Rodos, Manisa, Şam ve Sahn medreselerinde görev yapmış, güçlü hafızasıyla “Hâfız-ı Muhît” diye…
Emeviyye Camii · SuriyeEmeviyye Camii
926-928/1519-1521 arasında Halep Ulucamii ile birlikte yaklaşık iki yıl ders verdiği cami. Bu dersleri, matematik ve astronomi birikimini geniş bir öğrenci çevresine ulaştırmıştır. İlişkili kişi dosyası Garseddin Ahmed Şihâbeddin : Garseddin Ahmed Şihâbeddin (ö. 971/1563-64), Halep, Şam ve Kahire'de tıp, hikmet, matematik,…
Ferâdis Mezarlığı · SuriyeFerâdis Mezarlığı
16 Muharrem 1072'de (11 Eylül 1661) vefat edip gömüldüğü mezarlık. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Üstüvânî Mehmed Efendi : Üstüvânî Mehmed Efendi (1608-1661), Şam ve Kahire'de tahsil gören; Ayasofya, Sultan Ahmed ve Fatih camilerinde vaaz eden, 1656'da Kıbrıs'a sürülen etkili Osmanlı vâizidir.
Kasiyûn Zâviyesi · SuriyeKasiyûn Zâviyesi
Dımaşk’ta Kasiyûn dağı eteklerindeki zâviyesinde bir süre irşad faaliyetinde bulundu. İlişkili kişi dosyası Sa‘deddin-i Cüveynî : Sa‘deddin-i Cüveynî (ö. 650/1252), Keşfü’l-mahcûb ve Secencelü’l-ervâh gibi eserleriyle anılan, Sadreddin Konevî ile sohbet etmiş Farsça yazan mutasavvıf ve şairdir.
Kāsiyûn Zâviyesi · SuriyeKāsiyûn Zâviyesi
Dımaşk'ta Kāsiyûn dağı eteklerindeki zâviye; Hammûye burada bir süre irşad faaliyetinde bulundu. Birçok defa gittiği Dımaşk'ta İbnü'l-Arabî, Sadreddin Konevî ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ile sohbet ettiği nakledilir.
Dımaşk Sâlihiyye — ders ve irşad · SuriyeDımaşk Sâlihiyye — ders ve irşad
Dımaşk Sâlihiyye — ders ve irşad. Sâlihiyye semtinin yaklaşık merkezidir. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık ve doğrudan terbiye anlayışıyla tanınan sûfî…
Süleymaniye Medresesi · SuriyeSüleymaniye Medresesi
Bilâd-ı Şâm'daki Süleymaniye Medresesi'nde 973 Şevvâlinden 974 Rebîülâhirine kadar 80 akçe ile müderrislik yaptı; yerine Bağdâdîzâde Ahmed Efendi geçti. İlişkili kişi dosyası Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî : Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî (ö. 974/1566), Alâiye'den yetişmiş; Adana, Bursa, Rodos, Manisa, Şam ve Sahn…
Şam · SuriyeŞam
Halifelerinin ulaştığı en güney merkez; kolun imparatorluk çapında yayıldığını gösterir. İlişkili kişi dosyası Hasan Burhâneddin Cihângîrî : Hasan Burhâneddin Cihângîrî (yaklaşık 1592–Kasım 1663), Perçenç’ten Bursa’ya giderek Ya‘kūb-ı Fânî’den hilâfet alan; İstanbul Cihangir Camii yanında tekke kuran Halvetî şeyhidir.
Şam · SuriyeŞam
Hiç gitmediği hâlde adına hankah kurulan şehir; buradaki müridleri onu ziyaret için Gucdüvân'a gelmiştir. İlişkili kişi dosyası Hâce Abdülhâlik Gucdüvânî : Abdülhâlik Gucdüvânî, Yûsuf el-Hemedânî’nin halifesi; hafî zikir, sekiz Hâcegân ilkesi, ilim ve toplum içinde mânevî dikkat anlayışıyla Nakşibendiyye öncesi usulün kurucu…
Şam · SuriyeŞam
1896'da İstanbul'a gelip evinde misafir kalan ve kendisine ilk icâzetini veren Şâbânî-Bekrî şeyhi Muhammed Sultan Efendi'nin geldiği şehir. İlişkili kişi dosyası Osmânzâde Hüseyin Vassâf : Osmânzâde Hüseyin Vassâf, beş ciltlik Sefîne-i Evliyâ’sıyla geç Osmanlı tasavvuf, tekke, kişi ve edebiyat tarihinin en geniş…