Ara
Menü

Tâhâ Harîrî

Tâhâ Harîrî (ö. 1292/1875), Bağdat'taki tahsilinin ardından Seyyid Tâhâ Nehrî'den hilâfet alan; Sûrsûre'de yaklaşık kırk yıl tedris ve irşad yürüten, Esad Erbilî'nin mürşidi Hâlidî şeyhidir.

Vefat
1875
Unvan
Köse Halife; Sûrsûre medrese-tekkesinin mürşidi

Kol, icâzet ve dönem bağları

Ana yol alanı bütün mensubiyetlerin yerine geçmez. Kurucu, post ve silsile rolleri ayrı kayıtlardır; birlikte görülmeleri aynı dönemde aidiyet kanıtı değildir. Kol ve ilişki fişleri mevcut CMS kayıtlarından gelir; kol yanıtı boşsa 5 Ekim 2026 araştırma envanteri gösterilir. Kaynak belirtilmemiş bağlar doğrulanmış mensubiyet gibi sunulmaz.

Sûrsûre Kolu · Kurucu

Kol kaydındaki doğrulanmış kurucu nispeti.

Dönem: Bilinmiyor · Tarihler bağımsız doğrulanmadı.

Kaynak: Tekil kaynak konumu belirtilmemiş

Kol ve kişi kayıtlarını karşılaştır →
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
484
Yön
73 → 80
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
naksibendiyye-halidiye-nehri
Eser / belge
Mehmet Saki Çakır, Nakşbendî-Hâlidîliğin Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrî Kolu (XIX. Yüzyıl), doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, 2016
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: Mehmet Saki Çakır, Nakşbendî-Hâlidîliğin Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrî Kolu (XIX. Yüzyıl), doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, 2016

İlişki / dönem açıklaması: Tâhâ Harîrî Nehrî'de Seyyid Tâhâ'nın gözetiminde sülûkünü tamamladı ve hilâfet aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Harîr'den Bağdat'a

Erbil'in Harîr nahiyesinde doğdu. Bağdat medreselerinde tahsilini tamamlayarak ilmî icazet aldı. Önce Mevlânâ Hâlid'e, ardından onun Erbil'deki halifesi Hidayetullah Erbilî'ye bağlandı ve Erbil Hâlidî Tekkesi'nde hizmet etti.

Nehrî'de sülûk

Daha sonra Seyyid Tâhâ Nehrî'ye intisap ederek onun gözetiminde sülûkünü tamamladı ve hilâfet aldı. Mürşidiyle aynı adı taşıması ve sakalının seyrek oluşu sebebiyle Nehrî çevresinde “Köse Halife” diye anıldı.

Sûrsûre Dergâhı

Harîr yakınındaki Sûrsûre köyünde tekke ve medrese kurdu. Arapça, Farsça, Türkçe ve Kürtçe bilen Harîrî, Erbil ve Musul havzasında yaklaşık kırk yıl tedris ve irşad faaliyeti yürüttü. Kurum, oğulları ve torunları eliyle 1988'e kadar devam etti; köyün yıkılmasının ardından aile yakındaki Bâsurme'ye yerleşti.

Esad Erbilî ve halefiyet

Esad Erbilî beş yıl hizmetinde bulundu. Harîrî vefatına yaklaşırken onu postnişin tayin etti. Aile hattında oğlu Bahâeddin ile Şeyh Sâdık ve Şeyh Mustafa da dergâhı temsil etti.

Vefatı

1292/1875'te vefat etti. Kabri Erbil'in Harîr nahiyesine bağlı Bâsurme-Sûrsûre çevresindedir.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantı
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMINakşibendiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →
KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →
YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

Hayatından kayıtlar

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Keşfin ölçüsü

Manevî keşfin tek başına kemal ölçüsü sayılmaması.

Metni gösterMetni daralt

Harîrî, keşfi açık ve kapalı sâliklerin hâlini gören ve görmeyen iki kişiye benzetirken, manevî tecrübenin varlığını üstünlük iddiasına dönüştürmez; seyrüsülûkün edep ve istikamet ölçüsünü öne çıkarır.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Mehmet Saki Çakır, Nakşbendî-Hâlidîliğin Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrî Kolu (XIX. Yüzyıl), doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, 2016.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİSeyyid Tâhâ Hakkârî NehrîTâhâ Harîrî Nehrî'de Seyyid Tâhâ'nın gözetiminde sülûkünü tamamladı ve hilâfet aldı.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
484
Yön
73 → 80
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
naksibendiyye-halidiye-nehri
Eser / belge
Mehmet Saki Çakır, Nakşbendî-Hâlidîliğin Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrî Kolu (XIX. Yüzyıl), doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, 2016
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: Mehmet Saki Çakır, Nakşbendî-Hâlidîliğin Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrî Kolu (XIX. Yüzyıl), doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, 2016

İlişki / dönem açıklaması: Tâhâ Harîrî Nehrî'de Seyyid Tâhâ'nın gözetiminde sülûkünü tamamladı ve hilâfet aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Mehmet Saki Çakır, Nakşbendî-Hâlidîliğin Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrî Kolu (XIX. Yüzyıl), doktora tezi, İstanbul Üniversitesi, 2016
Ortak kaynak kataloğunu aç →