İsmâil Sirâceddin Şirvânî

Hayatı ve irşad çevresi

ŞİRVANi ŞEYH İSMAİL EFENDİ

es-Seyyid eş-Şeyh İsmail Siraceddin en-Nakşıbentli el-Halidi eş-Şirvani hazret leri 1 19 7 sene-i hicriyyesinde ( 1 783 ) Şirvan vilayeti dahilinde Şemahi kazasına tabi' Kürdemir karyesinde doğdu. Aba vü ecdadının eserine ittibaen Şemahi ulemasından lnşiiallah bu mektup dostumuz Şeyh Muhammed Yasin e (Al.Wı onun izzetini daim eylesin) ulaşır ve ' onun ellerini öper.

8642" 22 Saban 1 304/( 1 6 Mayıs 1 887) es-Seyyid Muhammed Emin es-Senfısi el-Mehdi" Mektubun sonundaki 8642 rakamı (c_) kelimesindeki harflerin rakam değeridir; bu rakam mektuplarda zarf üzerine ve metin sonuna yazı !arak mektubun emniyeti sağlandığına ve yerine sa• limen ulaşacağına inanılırdı .. ( H ) Erbili Şeyh Muhammed Es'ad Efendi 36 1 Muhammed Nı1ri Efendi'den ahz-i ilme mübaşeret eyledi. 1 205/( l 79 l ) 'te Erzincan'a azimet ve meşahir-i fuzaladan Evliya-zade Abdurrahman Efendi'nin bezm-i irfanına müdavemetle tekmil-i nüsah ve ahz-i icazet etti. Muahharan Tokat'a gitti ve bir kaç sene mukim oldu.

Bağdad'a giderek eş-Şeyh Yahya el-Mervezi el-lmadi hazretlerin den ilm-i hadis ve Molla Muhammed b. Adem hazretlerinden ulum-ı hikemiyye tah sil buyurdu. 1 220/( I BOS ) 'de Burdur'a azimetle ulema-yı mahalliyyeden ba'zılarına kütüb-i fıkhiyye okuttuktan sonra Şirvan'a avdet ve maskat-ı re'sinde yedi sene neşr-i ma'ri fet eyledi. Bu esnada fariza-i haccı eda ve Ravza-i mutahhara-i hayru'l-enamı ziyaret i le iktisab-ı feyz-i bi- intiha ederek avdetinde Beytü'l-Makdis'i de ziyaretle 1 228/( 1 8 1 3)'de lstanbul'a muvasalat etti.

Bir kaç ay ikametle Mevlana Abdullah ed Dehlevi (kuddise sırruhft) hazretlerinin enfas- ı kudsiyyesinden istifaza etmek üzere Hindistan'a azimeti tasmim edip Basra'ya vusulünde Mevlana-yı müşarünileyh cani binden bir işiiret-i ma'neviyye zuhı1ruyla Mevlana Ziyaeddin Halid (Kuddise sırruhft) hazretlerinin nezd-i alilerine gidilmesi ve orada süluk ve istifazada bulunulması emr buyurulmakla derhal Bağdad'a teveccüh eyledi.

Cenab-ı Halid'den hilafet-i mutlaka ve ulum-ı zahire vü batına ile irşiid-ı nasa me'zuniyyet-i kamile ahı ettikten sonra 1 233/( 1 8 18)'te emr-i müşiirünileyh ile Şir van'a azimet ve dokuz sene havass u avamı zahiren ve batınen irşada himmet buyur du. Orada teehhül ederek ilk veled-i muhteremi olarak es-Seyyid Abdülhamid Efen di doğdu. ( Bu oğlu) 1 262/( 1 846)'de garikan vefat etti. Şirvan'da Muhammed el-Yeraği Efendi'ye, o da meşhfü Şeyh Şamil Efendi'ye hi lafet verdi. Hz. Aziz, müşarünileyhima ve yirmibin zattan mürekkeb müridanı ile be raber Rusya Muharebesi'nde bulunarak Ruslar tarafından habs olundu.

Hulefa-yı kira mından Ahmed Efendi, müşiirünileyhe bedel olmak üzere kendini habs ettirmesiyle Hz. Aziz ıtlak olunarak 1 242/( 1 826)'de Ahıska'ya gitti. Ba'dehu Ahmed Efendi, Bu hara tarikıyla firar ve Ahıska'ya gelerek nezd-i Aziz'de karar etti. Ruslar, Ahıs ka'yı istila ettiklerinde Aziz, Amasya'ya rıhlet ve dört sene ikamet eyledi. Orada ikin ci mahdumu sadr-ı esbak Muhammed Rüşdi Paşa26 1 1 244/( 1 828)'de tevellüd eyledi. Hz. Aziz, Amasya'dan Sivas'a giderek dokuz sene ikamet ve neşr-i feyz ü ma'rifet buyurdu.

Üçüncü oğlu, Anadolu kazaskerlerinden Ahmed Hulusi Efendi 1 249/ ( 1 833 )'da orada doğdu.262 26 1 . H icaz valisi iken 1 1 Şa'ban 1 29 1/(24 Eylül 1 874 )'de Tfüf'de irtihal ile Abdullah b. Abbas (Radı ya'llli/m an/ımııii ) 'nın civiir-ı kabrine defn olundu. Efiid ıl ve vüzeradan idi. 262. Ahmed Hulusi Efendi, Amasya'da 4 Kanı'.ln-ı siini 1 304/( 1 6 Ocak 1 888)'de vefat ederek peder-i azizinin yanına defu olundu.