tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Ailesi ve tahsili
1056/1646'da doğdu. IV. Mehmed devri ilmiye mensuplarından Hâmid Efendi'nin oğluydu. Şeyhîzâde Abdurrahman Efendi'den mülâzemet alarak medrese yoluna girdi.
Seyahat devresi
Sahn müderrisiyken 1095/1684'te görevini bırakarak İstanbul'dan ayrıldı; Konya, Diyarbakır ve Halep'e gitti. Yaklaşık iki yıl süren bu seyahatin ardından babasının gönderdiği adamların refakatinde İstanbul'a döndü ve yeniden ilmiye mesleğine girdi.
Kadılıklar ve kazaskerlik
Kudüs, Edirne, Selânik, Mekke ve İstanbul kadılıklarında bulundu. Daha sonra Anadolu kazaskerliğine yükseldi; 1130/1718'de Rumeli kazaskerliği pâyesi aldı. Kaynak, tayin zincirini ayrıntılı verse de biyografide kurum ve şehir güzergâhı öne çıkarılmıştır.
Vefatı ve mezar kitâbesi
Kanlıca'daki yalısında 5 Şevval 1132'de/1720'de, yetmiş altı yaşında vefat etti. Cenazesi Fâtih Camii'ne getirildi ve evinin yakınında hazırlanan özel türbeye defnedildi. Râşid Mehmed Efendi'nin tarih manzumesi, onun ilim ehlinin sığınağı ve güzel ahlâklı bir kadı olarak hatırlandığını kaydeder.
Eğitim ve irşad çevresi
Adı geçen başlıca bağlar Aksaraylı Hamid Efendi (babası) şeklindedir.
Görev ve hareket çizgisi
Kayıtlarda öne çıkan duraklar 1675 dolaylarında Ahî Çelebi Medresesi (müderris), 1678 dolaylarında Hâfız Paşa Medresesi (müderris), 1681 dolaylarında Eski İbrâhim Paşa Medresesi (müderris), 1683 dolaylarında Sahn-ı Semân medreseleri (müderris) ve 1686 dolaylarında Siyâvuş Paşa Sultanî Medresesi (müderris) olarak sıralanır. Bu seçki bütün tayinleri değil, hayat çizgisini görünür kılan başlıca durakları gösterir.