Ara
Menü

Abdullah Bosnevi

Abdullah Bosnevi, Fusûsü'l-hikem şerhi ve çok sayıdaki risalesiyle Ekberî düşünceyi XVII. yüzyıl Osmanlı dünyasında Türkçe ve Arapça işleyen Bayramî-Melâmî müelliftir.

Doğum
1584
Vefat
1644
Unvan
Şârih-i Fusûs diye tanınan Bayramî-Melâmî ve Ekberî müellif

Bosna'dan İstanbul'a

Bosna'da doğdu; tahsil için İstanbul'a geldi, ardından Bursa'da bulundu. Dinî ilimler ile tasavvuf eğitimini birlikte sürdürdü. Kaynaklardaki Abdullah Rûmî ve Şârih-i Fusûs unvanları aynı müellif kimliğinin farklı görünümleridir.

Melâmî çevre

Bayramî-Melâmî çevreyle ilişkisi, Ekberî metafiziğe yönelişi ve seyrüsülûk dili eserlerinde birleşir. Silsile ve intisap ayrıntıları kaynaklar arasında karşılaştırılır; yalnız benzer unvanlardan hareketle başka Abdullah Efendilerle birleştirilmez.

Fusûs şerhi

İbnü'l-Arabî'nin Fusûsü'l-hikemine yazdığı geniş şerh ona Şârih-i Fusûs unvanını kazandırdı. Şerh, yalnız önceki metni açıklamaz; nübüvvet, velâyet, insan, vücûd, isimler ve tecellî meselelerini Osmanlı ilmî dilinde yeniden kurar.

Risâleler

Merâtib-i vücûd, a'yân-ı sâbite, ubûdiyet, sefer, âyet tefsiri ve tasavvuf kavramları hakkında çok sayıda Türkçe, Arapça ve Farsça risale yazdı. Aynı eserin farklı başlık ve nüsha kayıtları ayrı eser sanılarak çoğaltılmaz.

Vefatı

Hac ve Şam yolculuklarının ardından 1054/1644'te Konya'da vefat etti ve Sadreddin Konevî'nin yakınında defnedildi. Bu mekânsal yakınlık düşünce tarihindeki Ekberî devamlılığın da görünür bir hatırasıdır.

Ağ ve yol

Şeyh, halife, aile ve post ağı

ETKİ KAYNAĞISadreddin KonevîAbdullah Bosnevi, Konevî üzerinden sistemleşen Ekberî kavram ve şerh geleneğinin XVII. yüzyıl Osmanlı müellifidir; doğrudan görüşmüş iki kişi değildir.