tarikat.orgŞAHSİYET DOSYASI
Bentemli Abdülkerim, Sambasî sonrası Cava'daki beş büyük Kādiriyye-i Nakşibendiyye şubesinin silsile merkezi oldu.
HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Ahmed Hatîb Sambasî'den icazet alan Abdülkerim bir süre Singapur'da bulundu; 1872'de Banten'e dönerek irşada başladı. Palembang, Lombok, Batı Kalimantan ve Singapur çevrelerinde etkili oldu.
1876'da şeyhinin vefatından sonra Mekke'ye yerleşti. Cava'daki beş büyük şubenin silsilesi ona bağlanır; mensuplarının bir bölümü 1888 Banten ayaklanmasında rol oynadı. Bu siyasî katılım bütün tarikatın tek merkezli emri gibi sunulmaz.
İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER
KAVRAM
İlk 3 kayıt gösteriliyor
Ahmed Hatîb Sambasî 1878'de vefat edince yerine üç talebesi geçti: Bentenli Abdülkerim, Cirebonlu Talha ve Maduralı Kiai Ahmed Hasbullah.
Metni gösterMetni daralt↓Kādirî silsilesini ve amellerini, sessiz zikir ile vücuttaki letâif âlemlerinin faal hâle getirilmesi gibi Nakşibendî unsurlarla birleştiren ayrı bir tarikat olan Kādiriyye-Nakşibendiyye, uzun yıllar Mekke'de ikamet eden Sambaslı Ahmed Hatîb (ö. 1878) tarafından Batı Borneo'da kurulmuştur. Hatîb'in pek çok Endonezyalı müridi olmuş, Takımadalar'ın Sumatra'dan Lombok'a kadar muhtelif bölgelerine halifeler atamıştır. Vefatından sonra yerine üç talebesi geçmiştir: Bentenli Şeyh Abdülkerim, Cirebonlu Şeyh Talha ve Maduralı Kiai Ahmed Hasbullah. Cava'daki pesantrenlerde yürüyen tarikat silsileleri de bu üç ayrı otoriteye dayanır.
Onun döneminde Kādiriyye-Nakşibendiyye Cava köylüleri arasında oldukça popüler hâle geldi ve başta 1888'deki büyük Banten ayaklanması olmak üzere bazı köylü isyanlarına karıştı.
Metni gösterMetni daralt↓Hollanda idaresinin Nakşibendîliğe karşı düşmanca tutumu, yönetici-bilim adamı Snouck Hurgronje'ın tasavvuf tarikatlarının siyasî istekleri olmayan, temelde dinî teşkilâtlar olduğu hususunda yetkilileri ikna etmesinden sonra XX. yüzyıla doğru hissedilir derecede yumuşamıştır; ancak Kādiriyye-Nakşibendiyye için durum böyle olmamıştır. Ahmed Hatîb Sambasî'nin okumuş halifesi Bentenli Abdülkerim döneminde tarikat Cava köylüleri arasında oldukça popüler bir hâle gelmiş, özellikle 1888'deki büyük Banten ayaklanması olmak üzere köylülerin bazı isyanlarına karışmıştır. Onun vefatından sonra tarikat birçok ayrı şubeye ayrılmış olup pek çoğu günümüzde de faaliyetini sürdürmektedir.
Orta Cava'da Berjan pesantrenini 1870'te kuran Şeyh Zarkasyi (1830-1917), tarikatı yayma yetkisini doğrudan ondan almıştır; bu hat bugüne kadar sürmüştür.
Metni gösterMetni daralt↓Orta Cava'da Berjan'da 1870 yılında İslâmî yatılı mektep kuran ilk âlimlerden Şeyh Zarkasyi (1830-1917), tarikatı yayma yetkisini doğrudan Bentenli Abdülkerim'den almıştır. Zarkasyi'nin döneminde Berjan, İslâmî ilimlerin öğretim merkezi olmanın yanı sıra Kādiriyye-Nakşibendiyye'nin öğretim ve gelişim merkezi hâline gelmiştir. Bu hat Zarkasyi'den oğlu Kiai Siddiq'e (ö. 1948), ondan üçüncü kuşak mürşid Şeyh Nevevî'ye, 1980'den itibaren de onun oğlu Kyai Chalwani Nawawi'ye geçmiştir. Cambi vilâyetindeki Kuala Tungkal'a tarikatı getiren KH. Muhammed Ali Abdülvehhâb'ın (1934-2011) silsilesi de aynı koldan gelir; böylece Abdülkerim'in verdiği icâzet bugünkü Endonezya tarikat coğrafyasında izlenebilir bir hat oluşturmuştur.
BAĞLANTILAR · VERİTABANI
SAYFA KAYNAKÇASI
Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.