COĞRAFİ HAFIZA · CANLI VERİ

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3550 nokta · 3548 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

3679toplam tarihî kayıt

3551haritada görünür

128konumu araştırılıyor

633şehir / bölge

Ayrıntılı mekân dizini →

METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN817–864 / 3679

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Medine · Suudi ArabistanMedine80 (699) veya 83'te (702) doğduğu, siyasetten uzaklaşıp kendini ilme vakfettiği ve vefat ettiği şehir; Ebû Hanîfe ile ilmî münakaşalarından biri burada geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Ca‘fer es-Sâdık : Ca‘fer es-Sâdık (ö. 148/765), Medine’de yetişen Ehl-i beyt imamı, güvenilir hadis râvisi ve müctehid fakih; zühd, ilim ve mârifet mirasıyla Nakşibendiyye, Bektaşiyye ve başka irşad silsilelerinde müşterek halka kabul edilen büyük İslâm âlimidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineHayatının ilk devresini babası Ca'fer es-Sâdık'ın yanında geçirdiği ve Hârûnürreşîd'in hilâfetine kadar (170/786) kaldığı şehir; Mescid-i Nebevî'de verilen kararla buradan tutuklanarak götürüldü. İlişkili kişi dosyası Mûsâ el-Kâzım : Câfer es-Sâdık'ın oğlu; sabrı, öfkesini yenmesi, ibadeti ve hadis rivayetiyle tanınan Ehl-i beyt büyüğü.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineŞeyhinin önceden bildirdiği üzere halifesi Abdürrahîm-i Buhârî ile buluşup Nakşibendî-Müceddidî hilâfetini aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Mehmed Emin Tokadî : Muhammed Emîn-i Tokadî ana kaydıyla birleştirildi.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineHac dönüşü bir müddet ikamet ettiği ve halefi olarak Bolulu Mustafa Efendi'yi tayin ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Karabaş-ı Velî : Karabaş-ı Velî (1611–1686), Şâbâniyye içinde Karabaşiyye nispetinin pîri; seyrüsülûk, âdâb, halvet ve vahdet-i vücûd üzerine çok sayıda risalenin müellifidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine1805 haccında, zâhiren şeriata aykırı görünen şeyleri aceleyle kınamaması hususunda kendisini uyaran Yemenli zatla karşılaştığı şehir. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî : Şehrizorlu Mevlânâ Hâlid, Abdullah Dihlevî'den aldığı Müceddidî-Nakşibendî terbiyeyi kısa sürede Irak, Anadolu, Suriye, Kafkasya ve daha geniş Osmanlı coğrafyasına taşıdı.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineSon yolculuğunda 100'ü aşkın müridiyle ziyaret ettiği şehir; buradan Mekke'ye giderken vefat etti. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya yönelişi öne çıkaran Osmanlı sûfîsidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineHz. Osman devrinde doğduğu, halası Hz. Âişe'nin yanında yetişip ömrünü geçirdiği şehir; Yahyâ b. Saîd burada ondan daha faziletlisini görmediklerini söyler. İlişkili kişi dosyası Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir : Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (yaklaşık 657–725), Hz. Âişe’nin yanında yetişen, Medine’nin yedi fakihinden sayılan güvenilir hadis râvisi; bazı tasavvuf silsilelerinde Ca‘fer es-Sâdık’tan önce yer alan tâbiî âlimidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineGörüştüğü kimseler arasında sayılan Ca'fer es-Sâdık'ın şehri. İlişkili kişi dosyası Dâvûd et-Tâî : Ebû Süleyman Dâvûd b. Nusayr et-Tâî, Ebû Hanîfe’nin çevresinde fıkıh ve hadis tahsil ettikten sonra zühd, murakabe ve mürüvvet merkezli bir hayatı seçen; Ma‘rûf-i Kerhî üzerinden klasik tasavvuf silsilelerini etkileyen Kûfeli âlim ve zâhiddir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineMânevî bir işaret üzerine gitmek için başvurup İ'dâdî-i Hamîdî müdürlüğüne tayin edildiği ve dört yıl kaldığı şehir; Seyyid Hamza er-Rifâî'ye burada hizmet edip icâzet ve hilâfet almıştır. Sonradan ikinci defa kısa süre gitmiştir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine962 Cemâziyelevvel - 967 Şâban arasında kadılık yaptığı şehir; kayda göre Medine kadılığında mevleviyet ilk defa ona verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Baldırzâde Abdurrahman Efendi : Baldırzâde Abdurrahman Efendi (ö. Şaban 970/1563), Zenbilli Ali Cemâlî’nin muîdi ve mülâzımı olarak yetişen; İstanbul, Edirne ve Tire medreselerinden sonra Medine ve Halep kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineKariyerinin son görevi. 1141 Muharreminin yirmi sekizinci günü, ertesi yılın Muharremi başlangıç sayılmak üzere Hocazâde Seyyid Ömer Efendi'nin yerine Medine kadılığı verildi; 1142 Rebîülâhirinde bu görevdeyken vefat etti.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine1106 Muharreminde Medîne-i Münevvere kadılığına tayin edildi; bir yıl sonra bu görevden ayrıldı. İlişkili kişi dosyası Yahyâzâde Ahmed Efendi : Yahyâzâde Ahmed Efendi (1648-1726), Edirne'den başlayıp Medine, Galata, Edirne, Mekke ve İstanbul kadılıkları ile Anadolu kazaskerliğine yükselen Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineSeyahatlerinde uğradığı şehirlerden biri. İlişkili kişi dosyası Ferîdüddin Attâr : Ferîdüddin Attâr (ö. 618/1221), Nîşâbur’da eczacılık ile telifi birlikte yürüten; aşk, hayret ve fenâ yolculuğunu Mantıku’t-tayr, Musîbetnâme ve Tezkiretü’l-evliyâ gibi eserlerle klasik tasavvuf edebiyatının merkezine yerleştiren sûfî şairdir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine21 (642) yılında doğduğu şehir. Annesi Hayre, Ümmü Seleme'nin âzatlısı olduğundan çocukluğu Peygamber hanesinin çevresinde geçti; on iki yaşında Kur'an'ı burada ezberledi. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–Receb 110/Ekim 728), Medine’de sahâbe çevresinde yetişip Basra’da tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, vaaz ve zühd geleneğini şekillendiren tâbiî âlimidir; sonraki tasavvuf silsilelerinin ortak erken halkalarındandır.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedineHac yolculuğunda Şam'a kadar atla, Maan'a kadar merkeple, Maan'dan sonra on sekiz saat yürüyerek ve ardından kiraladığı bir katırla ulaştığı şehir. Üç gün kalıp Hz. Peygamber'in türbesini ziyaret ettiğini kaydeder.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine1138 Saferinde, Mekke ile aynı rütbede sayılan Medîne-i Münevvere kadılığına tayin edildi; 1139 Rebîülevvelindeki vefatına kadar bu görevdeydi. İlişkili kişi dosyası Evliyâzâde Ali Fâiz Efendi : Evliyâzâde Ali Fâiz Efendi (ö. 10 Kasım 1726), medrese basamaklarından Kudüs, Şam ve Medine kadılıklarına yükselen; kaynakta halka iyi muamele eden derviş tabiatlı bir kadı ve Fâiz mahlaslı şair olarak anılan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine (Mescid-i Nebevî)Yaklaşık 153'te (770) doğduğu ve ilim meclisi kurup hayatını öğretimle geçirdiği şehir; yirmi yaşında burada fetva vermeye başladı. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ : Ebü’l-Hasen Ali er-Rızâ b. Mûsâ el-Kâzım (ö. 203/818), Medine’de hadis ve fıkıh öğreten; Me’mûn’un veliaht ilânıyla Horasan’a geçen, ilmi, zühdü ve Ehl-i beyt içindeki yeriyle tanınan âlimdir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine (Ravza-i Mutahhara)1160 hac dönüşünde ziyaret etti; şehir uzaktan görününce devesinden inip yürüyerek girdi. Meşhur “uzanan el” menkıbesinin geçtiği yer. İlişkili kişi dosyası Ahmed er-Rifâî : 512/1118’de Batâih bölgesindeki Ümmüabîde’de doğan Ahmed er-Rifâî, Şâfiî fıkhı, hadis, hizmet, fakr ve irşadı aynı rivâk çevresinde birleştirdi. XII. yüzyılda teşkilâtlanan Rifâiyye onun ilmî ve ahlâkî mirası etrafında Irak’tan geniş bir coğrafyaya yayıldı.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin vefat şehriVefat Ahmed Şerîf es-Senûsî 10 Mart 1933'te Medine'de vefat etti. İşaret vefat şehrini gösterir; kesin kabir koordinatı değildir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî Mücadele'yi destekleyen âlim ve teşkilâtçıdır. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Medine — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin vefat şehri” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine — Mehmed Aziz'in kadılık durağı1126 muharremi gurresinden itibaren Medine kadılığında bulundu, 1127 muharreminde azledildi. İlişkili kişi dosyası Nefeszâde Seyyid Mehmed Aziz (Hâzım) : Nefeszâde Seyyid Mehmed Aziz (1091/1680-81–1131/1719), ilmiye basamaklarından Medine ve İzmir kadılıklarına yükselen; ta‘lik hattı, divanı, Sâkīnâme'si ve mi‘râciyye na‘tıyla tanınan Osmanlı âlim ve şairidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine — Mehmed Sâdık Efendi'nin kadılığı1134 muharremi gurresinden itibaren Medine kadısıydı; 1135 muharreminde azledildi ve dönüş yolunda vefat etti. İlişkili kişi dosyası İsmailzâde Mehmed Sâdık Efendi : İsmailzâde Mehmed Sâdık Efendi (ö. 1722), Fîrûz Bey Medresesi'nin ilk müderrisi; daha sonra Medine kadılığına yükselen Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine — Ravza ziyaretine bağlanan anlatıGelenek içi Medine anlatısı Beşir Ağa’nın Köstendilli’yi Ravza çevresinde gördüğünü anlatan menkıbe, şeyhin hadis tahkiki ve Hz. Peygamber’e muhabbetini vurgular; tarihî seyahat kaydından ayrı değerlendirilir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine — doğum, ilim ve ibadet çevresiAli Zeynelâbidîn Medine’de doğdu; Kerbelâ sonrasında buraya dönerek hadis, fıkıh, ibadet ve aile hayatını burada sürdürdü. Biyografideki yeri Ali b. Hüseyin Zeynelâbidîn (38/659–94/712), Hz. Hüseyin’in oğlu; Kerbelâ’dan sağ çıkan, Medine’de hadis, fıkıh, ibadet ve gizli hizmet hayatıyla tanınan büyük tâbiî ve Ehl-i beyt büyüğüdür. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Medine — doğum, ilim ve ibadet çevresi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine — ziyaret durağıHac yolculuğunun ardından Medine’yi ziyaret etti. Biyografideki yeri Çağalı Şeyh Hamza Efendi (1014-1111/1605-1700), Bolu’nun Çağa yöresinden İstanbul’a gelerek medrese tahsili gören, Abdülehad Nûrî’nin yanında Halvetî-Sivâsî terbiyesini tamamlayan; Mehmed Ağa Dârülhadisi, Haseki ve Ayasofya kürsüleri ile Bayram Paşa Zâviyesi’nde hizmet eden muhaddis, vaiz ve şeyhtir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Medine — ziyaret durağı” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine — ziyaret durağıHac yolculuğu sırasında Medine’yi ziyaret etti. Biyografideki yeri Çâker Ağa Şeyhi Abdurrahim Celvetî (ö. 1125/1713), Bursa Mecnun Dede Mahallesi imamı Hattat Abdullah Efendi’nin oğlu; Sun‘ullah Efendi’nin hizmetinde yetişen, Bursa Ulu Camii’nde sabah ve akşam zikir halkası kuran ve hac dönüşünde Maân menzilinde vefat eden Celvetî şeyhidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Medine — ziyaret durağı” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine-i MünevvereSefîne'ye göre hac yolculuğunda iki ay halvete girdiği yer. İlişkili kişi dosyası Neccâr-zâde Mustafa Rıza Efendi : Neccâr-zâde Mustafa Rıza Efendi (1679-1746), Celvetiyye'de Mustafa Fenâyî'nin; Nakşibendiyye-Müceddidiyye'de Arap-zâde Muhammed İlmî'nin terbiyesinden geçti. Beşiktaş Mevlevîhânesi şeyhi Mehmed Memiş Efendi'den Mesnevî icazeti aldı; tekkesinde hafî Hatm-i Hâcegân ile Celvetî cehrî zikrini ve Mesnevî derslerini birlikte sürdürdü.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedine-i Münevvere967 Şâban'ında Baldırzâde'nin yerine kadılığına getirildiği ve 969 Şâban'ındaki vefatına kadar bu görevde bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Nimetullah bin Ali Rûşenîzâde : Nimetullah bin Ali Rûşenîzâde (ö. Şâban 969/1562), Bursa, Trabzon, Bağdat, Halep ve İstanbul ilmiye çevrelerinde görev yapan; son olarak Medine kadılığına getirilen Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMedîne-i MünevvereHarb-i Umûmî sırasında Filistin cephesine hareket eden Mevlevî mücahidleri arasında mümtaz sınıfın başında olarak Şam üzerinden geldiği ve Ravza-i Mutahhara’da bulunup na‘tini yazdığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Remzî Akyürek : Ahmed Remzî Akyürek (1872–1944), Kayseri'de yetişip Kütahya, Kastamonu, Halep ve Üsküdar Mevlevîhânelerinde hizmet eden; Mesnevî öğretimi, üç dilde şiiri, tercümeleri ve kütüphaneciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü taşıyan başlıca şahsiyetlerdendir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMescid-i NebevîFukahâ-yi seb'adan biri olarak ders halkası bulunduğu mescid; Medine fıkıh mektebinin merkezidir. İlişkili kişi dosyası Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir : Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (yaklaşık 657–725), Hz. Âişe’nin yanında yetişen, Medine’nin yedi fakihinden sayılan güvenilir hadis râvisi; bazı tasavvuf silsilelerinde Ca‘fer es-Sâdık’tan önce yer alan tâbiî âlimidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMescid-i NebevîHicretin ardından Medine'de mescid yapılırken Resûlullah ile birlikte çalıştı; kaynak onun hiçbir hizmetten ve fedakârlıktan geri kalmadığını kaydeder. Resûlullah'ın son hastalığında burada üç gün imamlık yaparak on yedi vakit namaz kıldırdı; üç vaktinde Resûlullah da ona uyarak arkasında namaz kıldı.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMescid-i NebevîHacı Beşir Ağa'nın naklettiği menkıbeye göre iki üç gecede bir muvâcehe penceresine gelip hadisleri Hz. Peygamber'in ruhaniyetinden tahkik ettiği, ardından tayy ederek Köstendil'e döndüğü yer. Menkıbe kaydıdır.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMescid-i Nebevî1105 (1694) yılından itibaren altı yıl Medine'de tefsir ve Hanefî fıkhı okuttu; Mescid-i Nebevî'de verdiği tefsir derslerinin notları Lisânü'l-gayb ve'l-ilhâm adlı eserini meydana getirdi. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî terbiyesiyle tefsir, hadis, matematik ve astronomi tahsilini birleştiren Osmanlı müneccimbaşısı, tarihçisi, müellifi ve şairidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMescid-i Nebevî (Harem-i şerîf)985/1577'de Şeyhü'l-Harem-i Nebevî tayin edilerek dört yıl hizmet ettiği yer. İlişkili kişi dosyası Yûsuf Sinân Efendi : Yûsuf Sinân Efendi (ö. 1581), Yanyalı; Ya‘kub Efendi'nin oğlu ve halifesi, Sünbülî şeyhi, Medine'de Şeyhü'l-Harem ve Tenbîhü'l-Gabî müellifidir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanMescid-i Selmân-ı FârisîMedine'nin kuzeyindeki Mesâcid-i Seb'a'dan biri; Ömer b. Abdülazîz'in valiliğinde yaptırıldığı sanılır, 577/1181'de yeniden inşa edilmiştir. Hendek kazısının yapıldığı bölgededir. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.KOORDİNATLI Medine · Suudi ArabistanSemmân Zâviyesi ve Bakī‘ MakamıBâbüsselâm yakınındaki Semmân zâviyesi ve Cennetü'l-bakī‘daki kabir hafızasını birlikte temsil eden kayıt. Yapıyla ilişkili kişi Muhammed b. Abdülkerîm es-Semmân, Medine'de Halvetiyye-Bekriyye irşadını Kādirî, Şâzelî ve Nakşibendî icazetleriyle birleştiren; Semmâniyye'yi Afrika'dan Güneydoğu Asya'ya taşıyan halifeleriyle tanınan mutasavvıftır. Kayıt, Muhammed b. Abdülkerîm es-Semmân’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanAmasyalı Karabaş Abdurrahman Efendi’nin Mekke Süleymaniye çevresiMekke’ye tayin ve yerleşme Amasyalı Karabaş Abdurrahman Efendi Şâban 1007’de (Şubat-Mart 1599) elli akçe ile Mekke’deki Süleymaniye medreselerinden birine tayin edildi. Medrese bölümünün adı kaynakta ayrılmadığı için harita işareti Harem çevresini gösterir; kesin bina noktası değildir. Ders, vaaz ve şehir hafızası Abdurrahman Efendi burada ders verdi, Vâdî-i Abbâs ziyareti ardından Abbâsî kıyafetiyle tanındı ve vaazlarıyla Mekke ileri gelenleri arasında yer aldı. 1040/1630-31’de Mekke’de vefat etti; kesin kabir yeri bilinmemektedir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanCennetü'l-Muallâ KabristanıMuhammed Cân en-Nakşibendî'nin 1266/(1850) vefatından sonra defnedildiği kabristan. Kabri üzerine yapılan türbe sonradan kaldırılmış; Hüseyin Vassâf ziyaretinde yalnız toprak zemin ile temelin kaldığını görmüştür.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanCennetü'l-muallâ13 Cemâziyelâhir 1317'de (19 Ekim 1899) Mekke'de vefat edince defnedildiği kabristan. İlişkili kişi dosyası Hacı İmdâdullah Tehânevî : Hacı İmdâdullah Tehânevî (1818-1899), Nânevte’de doğup Thâne Bhavan’da irşad çevresi kuran, 1859’dan sonra Mekke’de yaşayan; Çiştî-Sâbirî terbiyeyi Mesnevî öğretimi, Diyûbend ağı ve Hint-Osmanlı tasavvuf dolaşımıyla birleştiren mutasavvıftır.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanCennetü'l-muallâ Kabristanı29 Ramazan 1113'te (27 Şubat 1702) Mekke'de vefat eden Ahmed Dede buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî terbiyesiyle tefsir, hadis, matematik ve astronomi tahsilini birleştiren Osmanlı müneccimbaşısı, tarihçisi, müellifi ve şairidir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanCennetü’l-Muallâ KabristanıMekke’nin tarihî kabristanı Sefîne-i Evliyâ, Hindistan kökenli sûfî âlim İsmâil en-Nüvvâb’ın Mekke’deki Muallâ Kabristanı’na defnedildiğini kaydeder. Mekân, kaynaklarda Cennetü’l-Muallâ veya Hacûn Kabristanı adlarıyla da bilinen geniş tarihî defin alanıdır. Bağlantılı şahsiyet İsmâil en-Nüvvâb Mekke’de Süleymaniye Medresesi’nde ders vermiş, hastaları tedavi etmiş ve İbrâhim er-Reşîd’den irşad izni almıştır. Bu kayıt onun şehirdeki ilmî ve tasavvufî hayatının son durağını gösterir. Kayıt ölçeği Bağlantı kabristan ölçeğinde kesindir; fakat şahsiyetin kabir noktası için ayrı ve güvenilir bir parsel bilgisi bulunmadığından tek mezar koordinatı verilmemiştir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanEbûkubeys Senûsî ZâviyesiTarihî işlev Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin Hicaz'daki ilk irşad merkezlerinden. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanEbûkubeys Zâviyesi1837'de Ebûkubeys dağında açtığı ve irşad faaliyetine başladığı zâviye; şeyhi Ahmed b. İdrîs'in Asîr'e çekilmesinden sonra Mekke'de halifesi olarak kalmıştır. 29 Şubat 1840'ta Mekke'den ayrılmıştır. Konum yaklaşıktır.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanHicaz — müşterek hac yolculuğu hafızasıHicaz — müşterek hac yolculuğu hafızası. Emîr Sultan çevresinin müşterek hac güzergâhını gösterir; Ali Dede’nin müstakil ikamet kaydı değildir. Biyografideki yeri Ali Dede Buhârî, XV. yüzyıl başlarında Emîr Sultan’ın yol arkadaşlarıyla Buhara’dan Hicaz üzerinden Bursa’ya gelen; İncirli Hamamı yakınında tekke kurup burada yaşayan ve Eşrefzâde Tekkesi çevresine defnedilen sûfîdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Hicaz — müşterek hac yolculuğu hafızası” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke981/1573-74'te yerine Lütfî Beyzâde Mustafa Meylî tayin edilene kadar Mekke kadılığında bulundu. İlişkili kişi dosyası Mahmud es-Samsûnî : Mahmud es-Samsûnî (ö. Zilkade 983/Şubat-Mart 1576), köklü bir ilmiye ailesinden gelen; Edirne'den Mekke'ye uzanan medrese ve kadılık görevleri yürütmüş bir Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekkeKünyesindeki el-Hâc unvanının işaret ettiği hac vazifesinin yeri. İlişkili kişi dosyası Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-Cerrâhî : Seyyid el-Hâc Abdüşşekûr Efendi el-Cerrâhî (1098/1686-87–1187/1773), Moravî Yahyâ Şerefeddin'in oğlu; kıraat âlimi, âsitâne aşçısı, otuz çiftliklik vakfın kurucusu ve Cerrâhî Âsitânesi'nin “Çelebi Efendi” diye anılan yedinci postnişinidir.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekkeMalını dağıttıktan sonra yola çıktığı ve çölde “ehl-i gâibten bir kişi” ile karşılaştığının nakledildiği hac yolculuğunun hedefi. İlişkili kişi dosyası Mimşâd Dîneverî : Mimşâd Dîneverî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin dînever hattı halkalarındandır. Kayıtları Dînever çevresiyle ilişkilendirilir. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekke900 (1495) yılında çok sayıda müridiyle hac için geldiği şehir; bazı Mısırlı âlimlerle burada tanıştı. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.KOORDİNATLI Mekke · Suudi ArabistanMekkeMu'tezile'nin kurucuları Amr b. Ubeyd ve Vâsıl b. Atâ ile, ayrıca Hafs b. Sâlim ile ilmî münakaşalar yaptığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ca‘fer es-Sâdık : Ca‘fer es-Sâdık (ö. 148/765), Medine’de yetişen Ehl-i beyt imamı, güvenilir hadis râvisi ve müctehid fakih; zühd, ilim ve mârifet mirasıyla Nakşibendiyye, Bektaşiyye ve başka irşad silsilelerinde müşterek halka kabul edilen büyük İslâm âlimidir.KOORDİNATLI