COĞRAFİ HAFIZA · CANLI VERİ

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi21 nokta · 21 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

21toplam tarihî kayıt

21haritada görünür

0konumu araştırılıyor

2şehir / bölge

Ayrıntılı mekân dizini →

METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN1–21 / 21

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Halepçe · IrakTavîla Dergâhı ve kabriMevlânâ Hâlid'in Şam'a hicretinden sonra Osman et-Tavîlî'nin yerleştiği ve kırk yıl irşad hizmeti yürüttüğü köy; Tavîlî nisbesi buradan gelir. Dergâh aynı anda aşevi, misafirhane, halvethane ve medrese olarak işledi; şöhreti Osmanlı Devleti ve İran'ın her tarafına yayıldı. 1283 Şevvalinin altıncı Salı günü burada vefat etti ve evinin önündeki bahçeye defnedildi; kabri ziyarete açıktır. Köyün kesin konumu doğrulanmadığından koordinat verilmemiştir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep1544'te kadı tayin edildiği şehir; iki ay sonra Mısır teftişiyle görevlendirildi, dönüşünde aynı görev yeniden teklif edildiyse de kabul etmedi. İlişkili kişi dosyası Celâlzâde Sâlih Çelebi : Celâlzâde Sâlih Çelebi (yaklaşık 1494/95-1565), Kanûnî devrinde medrese, kadılık, tarih yazıcılığı, tercüme, şiir ve hat sahalarını birleştiren; Halep, Şam ve Mısır kadılıklarında adalet anlayışıyla tanınan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalepZilhicce 974'te (Haziran 1567) kadı tayin edildiği şehir. İlişkili kişi dosyası Kınalızâde Ali Efendi : Kınalızâde Ali Efendi (916/1510-979/1572), Isparta doğumlu Osmanlı âlimi, kadısı, kazaskeri, şairi ve Ahlâk-ı Alâî müellifidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalepErbil'den ayrılıp gittiği ve muhtemelen 623'te (1226) Kübrevî şeyhi Sa'deddîn-i Hammûye ile tanıştığı şehir. İlişkili kişi dosyası Evhadüddin-i Kirmânî : Evhadüddin-i Kirmânî (1164–1238), Rükneddîn-i Sücâsî’den hilâfet alan; Bağdat, Azerbaycan, Anadolu, Suriye, Mısır ve Hicaz arasında dolaşan; rubâîleri ve cemâl müşâhedesine dayalı meşrebiyle tanınan mutasavvıf-şairdir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalepAilesi aslen Humuslu olmakla birlikte 10 Muharrem 900'de (11 Ekim 1494) burada doğdu ve ilk öğrenimini burada tamamladı. Babası Şehâbeddin Ahmed'in Halep'teki tekke ve hankahların hizmetlerini yürüten nakībü'l-fukarâ oluşu, “İbnü'n-Nakīb” lakabının kaynağıdır.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalepOsmanlı ülkesine geçtikten sonra Halep'te devlet hizmetine alındı ve kendisine günlük 15 akçe maaş bağlandı. Kaynak görevin bağlı olduğu kurumu veya unvanı belirtmez. İlişkili kişi dosyası Ebû Saîd-i Sânî et-Tebrîzî : Ebû Saîd b. Şeyh Sun‘ullah-i Kûzegerânî (920-980/1514-1572), Nakşibendî bir ailede yetişen; Safevî baskısı altında Tebriz’den ayrılıp Erdebil, Halep ve İstanbul’da ilmî hayat sürdüren tefsir âlimidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalepZeynüddin el-Hâfî'ye intisap için yola çıktığı, ancak gördüğü rüya üzerine varmadan döndüğü şehir. A. İhsan Yurd bu rivayete itiraz eder. İlişkili kişi dosyası Akşemseddin : Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair ve İstanbul’un fethinin manevî rehberlerindendir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalepFâtih Sultan Mehmed'in gönderdiği Hoca Atâullah Kirmânî'nin 5000 altın hediyeyle geldiği, fakat Câmî'nin az önce ayrılmış olması sebebiyle davetin gerçekleşmediği şehir. İlişkili kişi dosyası Abdurrahman Câmî : Nûrüddîn Abdurrahman Câmî (1414–1492), Herat ve Semerkant’ın ilim çevrelerinde yetişen; Sa‘deddin Kâşgarî ve Ubeydullah Ahrâr ile Nakşibendî bağı kuran, Nefehâtü’l-üns, Heft Evreng, üç divan ve çok sayıda tasavvuf şerhiyle İslâm düşünce ve edebiyatında kalıcı iz bırakan âlim ve şairdir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep1894'te kısa süreliğine gittiği şehir; dönüşünde Dîvân-ı Hümâyun'daki vazifesine yeniden başladı. İlişkili kişi dosyası Rauf Yektâ Bey : Rauf Yektâ Bey (1871-1935), Zekâi Dede'nin talebesi; Mevlevî çevrelerde ney ve nazariyat öğrenen, tarihî repertuvarı tasnif eden ve Türk musikisini modern araştırma yöntemleriyle açıklayan öncü yazardır.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep970/1563'te kadılığına tayin edildiği ve 971/1563-64'te vefat ettiği şehir; mezarının Halep'te olduğu kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Ebüssuûdzâde Pîr Mehmed Çelebi (Meylî) : Ebüssuûdzâde Pîr Mehmed Çelebi (931/1524-25–971/1563-64), Meylî mahlasıyla Türkçe, Arapça ve özellikle Farsça şiirler söyleyen; Muhyiddin Fenârî’den mülâzemet alan, İstanbul medreselerinden Şam ve Halep kadılıklarına yükselen Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep971 Ramazan - 973 Şevvâl arasında kadılık yaptığı şehir; ardından tekaüde ayrıldı. İlişkili kişi dosyası Baldırzâde Abdurrahman Efendi : Baldırzâde Abdurrahman Efendi (ö. Şaban 970/1563), Zenbilli Ali Cemâlî’nin muîdi ve mülâzımı olarak yetişen; İstanbul, Edirne ve Tire medreselerinden sonra Medine ve Halep kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep994 Ramazanında kadı olduğu, 995 Şevvâlindeki Kudüs tayinini reddederek ayrıldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Remzîzâde İlmî Mehmed Efendi : Remzîzâde İlmî Mehmed Efendi (ö. 1006/1597-98), Sahn, Ayasofya ve Süleymaniye medreselerinde görev yapmış; feraiz konularını nazmetmiş Osmanlı âlim ve şairidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep968 Şâban - 970 Ramazan arasında kadılık yaptığı şehir; ayrıca 954'te teftiş görevi sebebiyle buraya bir yolculuğu kayıtlıdır. İlişkili kişi dosyası Samsûnîzâde Ahmed Efendi : Samsûnîzâde Ahmed Efendi (ö. 978/1570), köklü bir ilmiye ailesinden yetişmiş; Bursa, Edirne, İstanbul ve Halep kadılıklarıyla geniş teftiş görevlerinde bulunmuş Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep1127 Rebîülâhir'inin 25. günü Halep kazâsında oturmakla görevlendirildi ve menzilleri aşarak şehre vardı. İlişkili kişi dosyası Kevâkibîzâde Mustafa Efendi : Kevâkibîzâde Mustafa Efendi (1649-1725), Kudüs, Bursa, Halep, Mekke ve İstanbul görevlerinde bulunan; fıkıh ve zikir hayatıyla tanınan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep (Hallâviyye Medresesi)630 (1233) civarında tahsil için gittiği şehir; Hallâviyye Medresesi'nde, aynı zamanda şehrin yöneticisi olan Kemâleddin İbnü'l-Adîm'den ders aldı. Ne kadar kaldığı bilinmemektedir. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî : Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273), Belh'ten Konya'ya uzanan hayatında medrese ilmi, tasavvufî terbiye, sohbet, şiir ve semâı birleştiren; Mesnevî, Dîvân-ı Kebîr, Fîhi Mâ Fîh, Mektûbât ve Mecâlis-i Seb'a ile İslâm irfan tarihinde kalıcı iz bırakan âlim, sûfî ve şairdir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep MevlevîhânesiXVI. yüzyılda kuruluş Halep Mevlevîhânesi’nin ilk postnişini Kilisli Fakrî Ahmed Dede 937/1530’da göreve başladı. Kaynaklar kuruluşu, Safevî çevresinden ayrılarak Halep’e yerleşen Mirza Fûlâd ve Mirza Ulvân’ın yaptırdığı dergâhla ilişkilendirir. Bölgesel eğitim ve irşad merkezi Dergâh Halep, Kütahya ve Manisa mevlevîhâneleriyle birlikte çelebi ve dedelerin yetiştiği önemli merkezlerden biri oldu. Abdülganî Dede 1834-35’te yeni semâhâneyi yaptırdı; yaklaşık bin ciltlik kütüphanesini dergâha vakfetti. 1925 sonrasında merkez âsitâne Türkiye’de tekkelerin kapatılmasının ardından Muhammed Bâkır Çelebi çelebilik makamını Halep’te tesis etti. Böylece Halep Mevlevîhânesi 1925-1944 arasında Mevlevîliğin merkez dergâhı olarak faaliyet gösterdi; çile ve mukabele düzeni Türkiye’den gelen dedelerle sürdü. Vakıfların tasfiyesi ve bugünkü yapı Suriye’nin bağımsızlığı sonrasında çelebilik makamı kaldırıldı, vakıflar devlet idaresine geçti ve dergâh zamanla tasfiye edildi. Semâhâne mescide dönüştürüldü; yapı Monlahâne Camii adıyla bilinmektedir. Yazma eser koleksiyonu farklı kütüphanelere nakledildi. 1891 Meşihat kaydı Halep Mevlevîhanesi’ne, Antakya Mevlevîhanesi eski şeyhi Mustafa Dede’nin tayini talep edilmişse de; mevlevîhanelere yapılacak tevcihlerin Çelebî Efendi’ye ait olması sebebiyle Meclis-i Meşâyihçe bir işlem yapılamayacağının bildirilmesi. Bu belge, kurumun 1891 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz. 1891: postnişinlikte azil ve yeni tayin 1891 tarihli belgede, Halep Mevlevîhânesi postnişini Vâcid Efendi hakkında ileri sürülen şikâyetler üzerine görevden alınması ve yerine Âmil Çelebi’nin tayini ele alınır. Kayıt, kurum gelirleri ve post görevi etrafındaki idarî işlem olarak değerlendirilmiştir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep Ulucamii1517'de Memlük Devleti'nin yıkılışının ardından serbest bırakıldıktan sonra, 926-928/1519-1521 arasında yaklaşık iki yıl ders verdiği iki camiden biri. İlişkili kişi dosyası Garseddin Ahmed Şihâbeddin : Garseddin Ahmed Şihâbeddin (ö. 971/1563-64), Halep, Şam ve Kahire'de tıp, hikmet, matematik, tefsir ve hadis tahsil eden; Osmanlı ülkesinde hekimlik ve telifle geçinen çok yönlü âlimdir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep kadılığı — Altıparmakzâde Abdülbâkī Efendi1126/1714 tarihli yüksek kadılık görevi. Biyografideki yeri Altıparmakzâde Abdülbâkī Efendi (1650-1721), Altıparmak İbrahim Efendi’nin oğlu; İstanbul’un yüksek medreselerinden Yenişehir, Halep ve Edirne kadılıklarına yükselen Osmanlı ilmiye mensubudur. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Halep kadılığı — Altıparmakzâde Abdülbâkī Efendi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeHalep — Hüsrev Paşa Medresesi ve fetva çevresiAli-i Dânî Efendi 974/1567’de Hüsrev Paşa Medresesi’ne tayin edildi ve Halep’te tedris ile fetva hizmetini birlikte yürüttü. İşaret tarihî Hüsreviyye yapı çevresini gösterir. Yapıyla ilişkili kişi Ali-i Dânî Efendi (ö. 978/1570), Muhyiddin el-Fenârî’den mülâzemet alan; Manastır ve Filibe medreselerinden Halep’te tedris ve fetva hizmetine yükselen Osmanlı âlimidir. Kayıt, Ali-i Dânî Efendi’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.KOORDİNATLI Halep · SuriyeMekåbirü's-sâlihîn13 Cemâziyelevvel 971'de (29 Aralık 1563) Halep'te vefat eden İbnü'l-Hanbelî, Şeyh Muhammed el-Hâtûnî'nin kabri yakınında bulunan Mekåbirü's-sâlihîn'e defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Radıyyüddin İbnü’l-Hanbelî el-Halebî : Radıyyüddin Muhammed b. İbrâhim İbnü’l-Hanbelî (1502–1563), Halep’te reisülulemâlık yapan; Dürrü’l-habeb başta olmak üzere tarih, hadis, dil, matematik ve geometri alanlarında elliyi aşkın eser veren Hanefî âlim ve Kādirî müntesibidir.KOORDİNATLI Halep · SuriyeTekke-i İhlâsiyye, HalepBahşî el-Halebî'nin şeyhi Şeyh İhlâs'a intisap ettiği ve onun vefatından sonra kāim-i makam olarak postuna oturduğu tekke. Sefîne tekkenin şehir içindeki yerini vermez; koordinat Halep şehir merkezine göre yaklaşıktır.KOORDİNATLI