Müttekâ

ESER AÇIKLAMASI

Nesnenin katalog kaydı

Müttekâ baş ve gövde bölümlerinden oluşmaktadır. Hilal şeklindeki başta alnın dayandığı kısmın iki yanındaki kollar ejder figürü ile sonlanmaktadır. Bu bölümün ortasında ise kubbesi dört terkli, lengeri dört parçalı bir tâc-ı şerif modeli yer almaktadır ve bu model gövdenin tepelik kısmını oluşturmaktadır. Eserin gövdesi iki bölümlüdür. Başa yakın olan kısım dört köşeli olup köşelerin alt kısımları küçük birer mukarnasla pahlanmıştır. Bu kısımdan sonra gövde silindirik olarak devam etmekte ve uçta dört köşeli hal alarak düz zeminli küt bir şekilde sonlanmaktadır. Gövdede üstteki dörtgen kısım ile silindirik gövdenin arasında ve silindirik gövdenin ortasında yuvarlak birer bilezik mevcuttur. Uçtaki dörtgen kısım ise silindirik gövdeden ince yuvarlak bir bilezikle ayrılmaktadır. Eser süslemeleri açısından önemlidir. Baş kısmında ortada yer alan tâc-ı şerifin lengeri ve terkleri kabartma olarak belirginleştirilmiş ve üstleri altın yaldızla kıvrık daldan çıkan yaprak motifleri ile süslenmiştir. Kubbe merkezindeki düğme de altın yaldızla yapılmış bir nokta şeklindedir. Kolların uçlarında yer alan ejder figürleri ayrıntılı olarak tasvir edilmiştir. Açık ağızlı, uzun dilli, sivri burunlu, sivri kulaklı ve yuvarlak gözlü ejderler simetriktir. Ejderlerin boyunlarından itibaren altın yaldız bezeme başlamış ve ağız, burun, dil gibi ayrıntıların üzeri altın yaldızla süslenmiştir. Ejderin yanak kısmında ise dış hatları ile oldukça stilize bir palmet motifi tasvir edilmiştir. Kökü boyun kısmından kaynaklanan palmetin yanak bölümünde iki yana doğru kıvrılan yaprak motifleri vardır. Palmetin tepe noktasına ise göz yerleştirilmiştir. Göz kısımlarında renkli taş kakma mevcuttur. Göz bebeğinde siyah, bunun etrafında beyaz ve kırmızı renkli taş kakma ile hemen hemen üç boyutlu bir göz tasvir edilmiştir. Eserin gövdesinde dört köşeli olan bölümde dört yüzeyin de köşeleri yaldızlı kıvrık dal ve yaprak motifleri ile çevrilmiş, ortada kalan esas zemine ise servi motifi işlenmiştir. Servi motifleri yaldız ile silindirik gövdelerine kadar ayrıntılı olarak betimlenmiştir. Ağacın yapraklı kısımları ise kıvrık dal ve yapraklarla oluşturulmuştur. Motif tepede sivrilerek sonlanmaktadır. 392 Servi motiflerinin üst ve alt kısımlarında yaldızlı birer nokta yer almaktadır. Dört köşeli kısım ile silindirik gövde arasındaki bileziğin üzerine de yaldız ile kıvrık dal ve yapraklardan oluşan bezeme şeridi mevcuttur. Silindirik gövdenin ortasındaki bilezikte yan yana sıralanmış yaldızla oluşturulmuş yaprak motifleri ile süsleme yapılmıştır. Gövdenin alt kısmındaki dörtgen bölümün başlangıcında ise her yüzde altın yaldızlı birer palmet motifi tasvir edilmiştir.