tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
16 sonuç · “Bahtiyâr”
01Ferîdüddin Mes‘ûd Genc-i Şeker
Baba Ferîd Genc-i Şeker (ö. 664/1265), Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî’nin halifesi; Hânsî ve Pâkpattan’daki hankahları, riyâzet ve semâ terbiyesi, Nizâmeddin Evliyâ ile Alâeddin Sâbir’e uzanan halife ağıyla Çiştiyye’yi Pencap ve Kuzey Hindistan’da kökleştiren sûfîdir.
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (569/1174 veya 582/1186, Ûş – 14 Rebîülevvel 633 / 27 Kasım 1235, Delhi); Çiştiyye'yi Delhi'ye taşıyan şeyh . Peksimeti altına çevirdiği rivayetinden “Kâkî”, mektebe Hızır'ın götürdüğü menkıbesinden “Bahtiyâr” denmiştir. Kutub Minâr'ın adı ondan gelir.
Bahtiyâr
Tâlihli, mes'ûd, mutlu. Bahtiyâr kişi, her zaman bulunduğu hâlden memnun, dâimâ nasîbine râzı ve şükredici olup, kimseye ihtiyâcını arzetmez. (Ahmed Rıfat) Ey mes'ûd ve bahtiyâr kardeşim! Amel ve ibâdet, niyet ile dürüst ve doğru olur. Kâfirlere karşı muhârebeye giderken, önce niyeti düzeltmelidir. Ancak, bundan sonra sevâb kazanılır. Muhârebeye gitmekten maksad; Allahü teâlânın ismini, dînini yaymak ve yükseltmek ve din düşmanlarını zayıflatmak ve bozguna uğratmak olmalıdır. (İmâm-ı Rabbânî)
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî Türbesi, Mihrevlî
Delhi · Hindistan · 14 Rebîülevvel 633'te (27 Kasım 1235) vefatının ardından defnedildiği yer; eski Delhi'de Havz-ı Şemsî ile Kutub Minâr arasındadır. Annesi ve kız kardeşi de burada medfundur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Kubbetü'l-İslâm Medresesi
Mültan · Pakistan · Vali Nâsırüddin Kabâce'nin Mültan'da yaptırdığı medrese; burada fıkıh okumuştur. Kendi maddesinde ise Mültan'daki öğrenimini “Mevlânâ Minhâcüddîn-i Tirmizî Medresesi”nde tamamladığı kayıtlıdır; iki adlandırmanın aynı kurumu mu yoksa iki ayrı medreseyi mi gösterdiği kaynaklarda açık değildir. Kutbüddin Bahtiyâr ile ilk defa Mültan'da tanışmış ve onun vasıtasıyla Çiştiyye'ye girmiştir.
Ûş (Oş)
Oş · Kırgızistan · 569/1174 veya 582/1186'da doğduğu, Fergana bölgesindeki şehir; dinî ilimleri burada Ebû Hafs el-Ûşî'den öğrendi. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Bağdat (Ebü'l-Leys es-Semerkandî Camii)
Bağdat · Irak · Kendi eserindeki kayda göre Muînüddin Çiştî'ye intisap edip hırka giydiği yer; Evhadüddîn-i Kirmânî ve Şehâbeddin es-Sühreverdî'nin sohbetlerinde de burada bulunmuştur. Konum şehir merkezine göredir. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Ecmîr
Ajmer · Hindistan · Çiştiyye'nin merkezi ve mürşidi Muînüddin Çiştî'nin yerleştiği şehir; hastalığını duyup ziyarete gitmiş, dönüşünden yirmi gün sonra şeyhi vefat etmiştir. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Mültan
Multan · Pakistan · Hindistan yolunda uğradığı, Bahâeddin Zekeriyyâ ile görüşüp Ferîdüddin Mes'ûd ile tanıştığı şehir; 1224'teki Moğol kuşatmasına da burada şahit olmuştur. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Kıluğhari (Cemne kıyısı)
Delhi · Hindistan · Delhi'de yerleşmeye karar verdiği, mürid ve dostlarının da ardından gelip yerleştiği yer; Ganj'ın büyük kolu Cemne (Yamuna) kıyısı yakınındadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Kutub Minâr
Delhi · Hindistan · Hint-İslâm mimarisinin şaheserlerinden; adını yapımını başlatan Kutbüddin Aybeg'den değil yakınında defnedilen Kutbüddin Bahtiyâr'dan aldığı kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Pâkpattan (Ferîdüddin Mes'ûd)
Pakpattan · Pakistan · Halifesi Genc-i Şeker Ferîdüddin Mes'ûd'un merkezi; Çiştiyye onun eliyle Pencap'a yayılmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Muînüddin Çiştî Dergâhı
Ecmîr · Hindistan · Tarihî işlev Pîrin türbesi çevresinde Halacî ve Bâbürlü ekleriyle büyüyen Güney Asya'nın başlıca ziyaret külliyesi. Şeyhin yaşadığı hankah, sonraki türbe yapıları, hükümdar ekleri ve güncel ziyaret kalabalığı ayrı tarih katmanlarıdır.
Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî Dergâhı
Mehrauli / Delhi · Hindistan · Tarihî işlev Delhi Çiştî irşadının erken merkezi ve pîrin türbesi. Şeyhin yaşadığı hankah, sonraki türbe yapıları, hükümdar ekleri ve güncel ziyaret kalabalığı ayrı tarih katmanlarıdır. Yapıyla ilişkili kişi Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır. Yapının adı ve biyografik kayıt aynı kişide birleşir.
Baba Ferîd Dergâhı
Pâkpattan · Pakistan · Tarihî işlev Pencap Çiştîliğinin Acûdhan'daki ana hankah ve ziyaret merkezi. Şeyhin yaşadığı hankah, sonraki türbe yapıları, hükümdar ekleri ve güncel ziyaret kalabalığı ayrı tarih katmanlarıdır. Yapıyla ilişkili kişi Baba Ferîd Genc-i Şeker (ö. 664/1265), Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî’nin halifesi; Hânsî ve Pâkpattan’daki hankahları, riyâzet ve semâ terbiyesi, Nizâmeddin Evliyâ ile Alâeddin Sâbir’e uzanan halife ağıyla Çiştiyye’yi Pencap ve Kuzey Hindistan’da kökleştiren sûfîdir. Kayıt, Ferîdüddin Mes‘ûd Genc-i Şeker’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.
Çiştî Ana Silsilesi: Ecmîr'den Delhi'ye
Yakın tarihî omurga Muînüddin Çiştî'den Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî'ye, Baba Ferîd'e, Nizâmeddin Evliyâ'ya ve Çırâğ-ı Dehlî'ye uzanan zincir Hindistan Çiştîliğinin ana irşad omurgasıdır. Tek merkezli idare değil Şeyh-mürid zinciri, bütün hankahların her dönemde tek bir idarî merkezden yönetildiği anlamına gelmez. Çırâğ-ı D