Fütüvvet

6 43)

1. Gençlik, yiğitlik, mertlik. 2. tas. a Fedakârlık, feragat, mertlik, adamlık, insanlık, bir kimsenin sırf insani mülahazalarla başkalarının hak ve menfaatini kendisininkinden önde tutması; toplumun ve fertlerin kurtuluşu ve mutluluğu için kendini feda etmesi, b Garazsız ivazsız, yani herhangi bir karşılık ve ödül beklemeden başkalarına yardım ve iyilik etmek. c Başkalarını kendinden daha önemli ve daha saygı değer olarak görmek. 3. Abbasi halifesi Nâsır Lidinillâh (622/575) zamanında kurulmuş olan ve Selçuklular döneminde de faaliyet gösteren bir teşkilat olup seyfi ve esnaf kolu vardır. İlk, orta ve son dönem fütüvvet arasında bazı farklar vardır. Fütüvvetin ahilikle de ilgisi bulunur. Bkz. Feta. Fütüvvethane (« 55 4-3) Fütüvvet ehlinin tekkesi, zaviyesi; lenger. Fütüvvetname Fütüvveti konu alan ve bu konuda ayrıntılı bilgi veren eserler,
2. Abbasi halifesi Nâsır Lidinillâh (622/575) zamanında kurulmuş olan ve Selçuklular döneminde de faaliyet gösteren bir teşkilat olup seyfi ve esnaf kolu vardır. İlk, orta ve son dönem fütüvvet arasında bazı farklar vardır. Fütüvvetin ahilikle de ilgisi bulunur. Bkz. Feta. Fütüvvethane (« 55 4-3) Fütüvvet ehlinin tekkesi, zaviyesi; lenger. Fütüvvetname Fütüvveti konu alan ve bu konuda ayrıntılı bilgi veren eserler,

Sözlük anlamı, “Kahramanlık, gençlik, cömertlik. ” olan bu terim, tasavvuf ehlinde bulunması gereken fedakârlık, iyilik, yardım, hoşgörü, insan sevgisi gibi ahlâkî nitelikleri ifade etmek için kullanılmıştır. Bu sözün, sünnî-tasavvuf çevresinde ortaya çıktığmı ve geliştiğini belirten kaynaklar, sûfîlerin “Fütüvvet sünnete uymak.

” sözünü özellikle gündeme getirmişler; ayrıca onlarm temel ahlâkî değerleri ve faziletleri “fütüvvet” ile karşıladıklarını vurgulamışlardır. Geç dönemlerden fütüvvet ehlinin teşkilâtlanma sürecine girmesi ve bu süreç içinde kemer kuşanma, şalvar giyme, tuzlu su içme, her sanatm bir pîri olduğu inancım işleme, “Ali’den başka fetâ, zülfikardan başka kılıç yoktur. ” sözünü düstur edinme gibi eğilimleri uygulamaya koymaları “fütüwet”in tasavvuf dışında bir çığır içine girdiğini ifade etmektedir.

Bu oluşum, fütüvvet ehli ile tasavvuf ehlinin ahilik kurumu ile bir birliktelik içinde olduğunu göstermektedir.